Ngày đầu tiên của năm học, vị giáo sư môn hóa lớp của lớp tôi tự giới thiệu mình với sinh viên trong lớp. Rồi dành thì giờ cho chúng tôi làm quen với nhau. Đương lúc tôi đứng dậy nhìn xung quanh thì nhận thấy một bàn tay dịu dàng đặt lên vai mình. Tôi xoay người lại và nhận ra đó là bà cụ có vóc dáng nhỏ bé, làn da nhăn nheo, tươi cười nhìn tôi với nụ cười làm sáng cả gương mặt bà.

Bà nói:

– Xin chào, anh bạn tuấn tú. Tôi tên là Rose. Tôi 87 tuổi. Tôi có thể ôm anh bạn được chứ?

Tôi cười và vui vẻ trả lời:

– Dĩ nhiên là được, thưa bà! – và bà đã ôm tôi thật chặt.

– Tại sao bà lại vào đại học ở độ tuổi hồn nhiên và trẻ trung như thế này? – Tôi hỏi đùa.

Bà mỉm cười:

– Tôi đến đây để tìm một người đàn ông nổi tiếng, có tâm hồn để yêu và sẽ bên nhau, có một vài đứa con, và sau đó về hưu rồi đi du lịch vòng quanh thế giới.

– Bà nói nghiêm túc chứ? – tôi hỏi. Tôi tò mò muốn biết điều gì đã thúc đẩy bà muốn thử thách như thế ở độ tuổi như bà.

– Tôi luôn mơ ước được vào một trường đại học và bây giờ tôi đang thực hiện giấc mơ đó! – bà nói với tôi.
Sau khi giờ học kết thúc chúng tôi đi đến tòa nhà hội sinh viên cùng uống với nhau một ly sữa sô cô la. Chúng tôi trở thành bạn của nhau ngay. Hằng ngày trong suốt 3 tháng tiếp theo chúng tôi luôn cùng nhau rời khỏi lớp và trao đổi với nhau không dứt. Tôi luôn bị cuốn hút bởi “cỗ máy thời gian” này khi nghe bà chia sẻ sự từng trải và kinh nghiệm cuộc đời của bà với tôi.

***

Qua năm học, Rose trở thành một nhân vật biểu tượng trong trường đại học và dễ dàng kết bạn với tất cả mọi người. Bà thích ăn mặc lịch sự, có tính cách và hạnh phúc với sự chú ý mà các sinh viên khác tập trung vào mình. Bà luôn sống trong niềm say sưa đó.

Vào cuối khóa học chúng tôi mời Rose đến nói chuyện trong một buổi tiệc chiêu đãi và tôi sẽ không bao giờ quên được những gì bà đã truyền cho chúng tôi. Bà được giới thiệu và bước lên bục giảng đường. Khi bắt đầu phát biểu, bà đánh rơi mảnh giấy ghi chú xuống sàn. Hơi ngại ngùng và thoáng bối rối bà nghiêng người xuống micro và nói:

– Xin lỗi quý vị, tôi hơi hồi hộp. Tôi đã bỏ bia và chuyển sang rượu Lent và thứ rượu này đang giết chết tôi mất! Tôi không bao giờ sắp xếp những gì mình sẽ nói, hãy để cho tôi nói với các bạn một cách giản dị những gì tôi thực sự hiểu.

Khi chúng tôi cười, bà lấy giọng và bắt đầu:

– Chúng ta ngừng vui chơi bởi vì chúng ta đã già, nhưng thật ra chúng ta già bởi vì chúng ta không vui chơi nữa. Chỉ có năm bí quyết để giữ mình trẻ mãi, hạnh phúc và đạt được thành công.

• Thứ nhất, các bạn hãy vui cười lên và tìm kiếm sự hài hước trong cuộc sống hằng ngày.
• Thứ hai, các bạn hãy xem mỗi ngày là một ngày mới với những điều mới mẻ. Ai sống bằng quá khứ, định kiến của ngày hôm qua sẽ không có cơ hội tin và hiểu con người. Các bạn hãy trải lòng với những người có thể chia sẻ được. Hãy kiên trì, tin vào tâm hồn con người và đừng nhìn vào một lỗi lầm nào đó để phá bỏ tất cả những gì tốt đẹp sẽ đến trong tương lai. Các bạn đừng ngại mạo hiểm để thay đổi cuộc sống.
• Thứ ba, các bạn phải có một mơ ước, một khát vọng. Khi các bạn đánh mất những mơ ước đó, các bạn sẽ chết. Đã có quá nhiều người trong chúng ta chết theo kiểu ấy và họ thậm chí cũng không biết đến điều đó!
• Thứ tư, có sự khác biệt lớn giữa việc trở nên già hơn và trưởng thành. Nếu bạn 19 tuổi và nằm trên giường suốt một năm trời mà không làm được điều gì hữu ích, bạn sẽ thành 20 tuổi. Nếu tôi 87 tuổi và cứ nằm trên giường suốt một năm và không làm bất cứ điều gì, tôi vẫn sẽ trở thành một bà cụ 88 tuổi. Bất cứ người nào cũng phải lớn lên và già đi. Nhưng điều đó không làm mất đi tài năng và khả năng của các bạn. Vấn đề là trưởng thành bằng cách luôn luôn tìm được cơ hội để thay đổi.
• Thứ năm, đừng bao giờ nuối tiếc. Người trưởng thành thường không nuối tiếc về những gì mình đã làm mà sẽ nuối tiếc về những gì mình đã không làm. Chỉ những người sợ chết mới hay nuối tiếc.

Bà kết thúc bài thuyết trình của mình bằng cách mạnh dạn hát bài “Cánh hoa hồng”. Bà đã cùng chúng tôi hát bài hát đó và lời bài hát ấy hiện giờ trở nên quen thuộc với cuộc sống hằng ngày của chúng tôi.
Vào cuối năm, Rose đã hoàn tất văn bằng đại học mà bà bắt đầu nhiều năm trước đây. Một tuần sau tốt nghiệp Rose đã ra đi một cách thật thanh thản trong giấc ngủ. Hơn hai ngàn sinh viên của trường đã đến dự đám tang của bà bằng tất cả lòng kính trọng, mến thương đối với người phụ nữ tuyệt vời đã dùng cuộc đời mình làm tấm gương minh chứng rằng: “Không bao giờ quá trễ để thực hiện tất cả những gì mà bạn có thể làm được trong đời.”

George Bernard Shaw

Thành công không phải là chiếc bánh có nhân từ trên trời rớt xuống. Trong hiện thực, con người vì phương cách làm việc không giống nhau mà thành ra có người giỏi và đứa dở hơi.

Người giỏi vì biết cách làm việc mà nhận được thành công, đứa dở hơi bởi không biết cách làm việc mới chuốc lấy thất bại.

Người giỏi và đứa dở hơi chỉ cách nhau một vách ngăn, lựa chọn thế nào là tùy bạn quyết định cả….
Trên phương diện cơ bản

Người giỏi thực tế chân đạp trên đất, đứa dở hơi mơ màng lơ lửng trên mây;

Người giỏi thiết lập mục tiêu, đứa dở hơi không có phương hướng;

Người giỏi coi trọng quá trình tích lũy, đứa dở hơi mưu toan tính kế một bước muốn lên tới trời xanh;

Người giỏi phát triển ưu thế, đứa dở hơi chôn vùi ưu thế.

Trên phương diện tâm thái

Người giỏi tích cực chủ động, đứa dở hơi tiêu cực lười biếng, bãi công, trốn việc;

Người giỏi toàn tâm tập trung, đứa dở hơi lơ đễnh, chểnh mảng, tâm bất yên;

Người giỏi coi trọng chi tiết, đứa dở hơi xem nhẹ và coi thường chi tiết;

Người giỏi nỗ lực hơn người khác, đứa dở hơi hy vọng không nhọc thân mà có công;

Người giỏi đi tìm phương pháp giải quyết vấn đề, đứa dở hơi viện cớ né tránh đổ tội cho vấn đề.
Trên phương diện thói quen

Người giỏi làm việc có kế hoạch định liệu chuẩn bị trước, đứa dở hơi làm việc trước tiên thiếu sự quy hoạch;

Người giỏi làm việc bày xếp theo trình tự ưu tiên trước sau, đứa dở hơi không phân biệt việc trọng, việc nhẹ, việc gấp, việc thong thả khoan thai;

Người giỏi, việc của hôm nay sẽ làm xong trong ngày hôm nay, đứa đứa dở hơi việc hôm nay kéo tới ngày mai;

Người giỏi nắm bắt thời gian, đứa dở hơi lãng phí thời gian;

Người giỏi tiếp thu rộng rãi các ý kiến bổ ích, đứa dở hơi thì chỉ cố chấp vào ý kiến của cá nhân mình.

Trên phương diện giá trị quan

Người giỏi làm từ việc nhỏ mà lên, đứa dở hơi chỉ muốn làm đại sự;

Người giỏi nghiêm túc giữ thành tín, đứa dở hơi hứa hươu hứa vượn và hứa hão;

Người giỏi làm việc sẽ coi trọng trách nhiệm, đứa dở hơi tìm đủ mọi cách thoái thác trách nhiệm;

Người giỏi biết cách để hợp tác tốt với người, đứa dở hơi chỉ lo lợi mình mà làm tổn hại người;

Người giỏi biết vun đắp bồi dưỡng quan hệ giữa người với người, đứa dở hơi xao nhãng, chẳng buồn quan tâm đến ai.

Trên phương diện cá tính

Người giỏi phát triển sáng tạo, đứa dở hơi cố gắng dốc hết tâm trí mà mô phỏng, bắt chước người khác;

Người giỏi làm những việc cần làm, đứa dở hơi chạy vạy nhờ vả bên ngoài, cầu cứu thỏa hiệp;

Người giỏi phá vỡ quan niệm thường hằng, đứa dở hơi nương theo tuần tự cũ;

Người giỏi dám nghĩ dám làm, đứa dở hơi chần chừ do dự, không quyết đoán.

Trên phương diện tín niệm

Người giỏi kiên trì đến cùng; đứa dở hơi xem nhẹ, khi từ bỏ thì im hơi lặng tiếng;

Người giỏi thua keo này bày keo khác, đứa dở hơi trốn tránh thất bại;

Người giỏi trước nguy nan không hoảng loạn, đứa dở hơi làm việc theo cảm tình riêng;

Người giỏi nguyện ý mạo hiểm, đứa dở hơi sợ này sợ kia.

Bí mật đã nói ra cho bạn, thế mà vẫn còn lù lù khù, mờ mịt thì hẳn là vấn đề của bạn!

Trên thế giới này, không có ai vừa mới sinh ra một cái là đã biết hết mọi thứ, càng không có ai là vĩnh viễn luôn luôn chiến thắng. Chỉ cần cứ học hỏi là sẽ có tiến bộ. Thay đổi cách nghĩ, thái độ, bạn cũng có thể thu được thành tựu vậy!

Thu Hương Sưu Tầm

Trái với những người thành công, kẻ thất bại luôn sợ sự thay đổi, hay đổ lỗi và cho rằng mình biết tất cả.

Ngày xửa ngày xưa, trên tiên giới có hai ông tiên rất thích đánh cờ vây. Họ thường bay xuống một đỉnh núi dưới hạ giới để đánh cờ. Ở nơi họ đánh cờ có một cây thông cao lớn. Có một con khỉ sống trên cây thông ấy. Hết năm này đến năm khác, con khỉ nấp trên cây xem trộm hai ông tiên đánh cờ. Nhờ vậy, nó lĩnh hội được những bí quyết của môn cờ vây.

Không lâu sau, con khỉ xuống núi, đi đến đâu nó cũng thách người ta đánh cờ với nó. Trong một thời gian dài không có ai là đối thủ của nó. Sau này những người đánh cờ chỉ cần nhìn thấy đối thủ của mình là con khỉ đó liền đầu hàng vô điều kiện.

Chuyên này cuối cùng cũng đến tai nhà vua. Ông cho rằng mình không thể làm ngơ trước việc này. Cả nước có bao nhiêu cao thủ cờ vây, vậy mà chẳng ai đánh thắng nổi con khỉ đó, thật là mất mặt. Nhà vua ra lệnh: “Phải tìm bằng được người đánh thắng con khỉ đó.”

Nói thực ra, tài đánh cờ của con khỉ đó thật cao siêu, không ai xứng tầm là đối thủ của nó. Phải làm thế nào bây giờ?

Lúc đó, có một vị đại thần, xung phong đi quyết đấu với con khỉ một ván. Nhà vua nói:

“Khanh có chắc thắng không?”

Vị thần tự tin trả lời: ” Thần cầm chắc phần thắng trong tay. Chỉ có điều xin nhà vua sai người đặt một đĩa đào chín ở cạnh bàn cờ.”

Trận đấu được bắt đầu, vị đại thần và con khỉ đó ngồi đối diện nhau, cạnh bàn cờ đặt một đĩa đào chín mọng, tươi ngon. Trong suốt ván cờ, con khỉ liên tục liếc mắt nhìn đĩa đào. Và cuối cùng thì nó đã thua.
———————————————————————
Đôi lúc thành công không cần đến một thực lực hùng mạnh mà chỉ cần đến sự chuyên tâm, tập trung. Đôi lúc thất bại hoàn toàn không phải là thiếu cơ hội tốt, mà là thiếu sự kiên trì.

Eric Sevareid
Hồi đó tôi mới mười bảy tuổi… bị một cơn sợ ghê gớm. Anh bạn học Walter Port và tôi cùng nhau xông vào một cuộc mạo hiểm kỳ thú nhưng cũng thực là ngu xuẩn, chúng tôi muốn tỏ rằng có thể chèo một chiếc xuồng nhẹ từ Minneapolis tới chi điếm bán da lông của hãng York trên vịnh Hudson. Chúng tôi đã chèo tới được Norway House ở phía cực bắc hồ Winnipeg. Từ đó còn phải chèo một quãng dài 25 cây số nữa qua một miền hoang vu chỉ gặp được mỗi thị trấn nhỏ ở dọc đường. Những bản đồ chúng tôi mang theo đều sơ sài quá mà hôm đó là ngày mùng một tháng chín!… Sông và hồ sắp đóng băng.
Nhân viên cảnh sát Gia Nã Đại do dự không muốn cho chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình và sau cùng miễn cưỡng cho phép chúng tôi. Cả đêm trước ngày khởi hành chúng tôi thao thức, nghĩ tới những nỗi gian nan dọc đường, nửa sợ mà nửa tự ái. Nếu bị chìm xuồng hoặc bị mắc kẹt vì nước đóng băng thì không hy vọng gì thoát chết được. Mà nếu bỏ nửa chừng, thì còn mặt mũi nào trông thấy gia đình và bạn bè nữa?
Tòa soạn nhật báo ở Minneapolis tường thuật từng giai đoạn cuộc hành trình của chúng tôi, chủ ý để nêu tên tôi trong bước đầu vào nghề viết văn, sẽ khinh bỉ chúng tôi ra sao? Và chính Walter và tôi sẽ có thái độ ra sao khi làm cho mọi người thất vọng như vậy?
Lúc khởi hành, một thợ săn Đan Mạch lực lưỡng lại chúc chúng tôi “thượng lộ bình an”. ông ta siết chặt tay chúng tôi, bảo:
– Các cậu chỉ nên nghĩ tới cây số trước mặt thôi, đừng bận tâm tới những cây số ở xa hơn nữa nhé. Như vậy thì sẽ tới đích được.
Tôi chưa bao giờ nhận được một lời khuyên chí lý như lời khuyên dó.
Biết bao lần, ban đêm, tôi trằn trọc, lăn qua lộn lại trong cái “sắc” lạnh buốt, lo lắng về quãng đường dài dằng đặc phải vượt qua, mà nhớ lại lời khuyên của người thợ săn Đan Mạch đó ! Trong bao nhiêu ngày chèo chống lặn lội, khiêng xuồng và đồ đạc, chúng tôi đã có nhiều dịp ngẫm nghĩ về lời khuyên đó. Tinh thần chúng tôi thấm nhuần lời khuyên đó. Chúng tôi chỉ nghĩ tới cái thác ở phía trước, tới chỗ cắm trại ở phía trước, tới cây số ở phía trước thôi.
Sau cùng, một đêm tối như mực, chúng tôi đã vượt được cây số cuối cùng. Bẩn thỉu, mặt mày hốc hác, quần áo rách tươm, lương thực gần hết nhẵn, chiếc xuồng hư nát tệ hại, chúng tôi lết lên bờ, trong luồng ánh sáng vàng vọt từ chi điếm hãng York chiếu ra.
Từ hồi đó, tôi có nhiều dịp nhận thấy lời khuyên của người thợ săn Đan Mạch đó rất đúng: chỉ phải tiến một cây số thôi.
Chẳng hạn, mười ba năm sau, trong Thế chiến thứ nhì, tôi với vài anh bạn ngồi trong chiếc phi cơ chuyên chở của nhà binh. Chúng tôi đương bay trên khu rừng gần biên giới ấn Độ – Miến Điện thì máy hư chúng tôi phải nhảy dù xuống. Nếu có một đoàn cấp cứu nào được phái đi thì cũng mất mấy tuần mới tới được chỗ chúng tôi hạ xuống. Vì vậy chúng tôi không thể đợi được, đành cực khổ len lỏi lần lần về phía biên giới ấn, vượt quãng đường hai trăm hai mươi lăm cây số, qua một miền núi non hiểm trở, dưới ánh nắng cháy da và những trận mưa tầm tã.
Chúng tôi vừa mới khởi hành thì chẳng may chân tôi bị thương vì chiếc đinh trong giày; buổi tối đó, hai bàn chân tôi phồng lên, rớm máu. Khập khiễng như vậy thì làm sao vượt được trên hai trăm cây số ! Mà các bạn tôi có anh tình trạng thê thảm hơn tôi nữa, làm sao đi được cho tới hết đường, nhưng ít gì cũng có thể khập khiễng lết tới đỉnh đồi phía trước, tới làng xóm phía trước tìm một căn nhà xin tá túc, và chúng tôi chỉ mong được bấy nhiêu thôi.
Óc tưởng tượng là con dao hai lưỡi: nhờ nó mà có những công trình lớn lao, nhưng cũng vì nó mà sự can đảm của ta nhụt đi, không thực hiện được những công trình đó. Tôi vốn nhút nhát và đôi khi tự biện hộ cho tôi rằng tại tôi có óc tưởng tượng mạnh, dễ thấy những nguy hiểm sẽ xảy ra, nên không được bạo gan. Cho nên đã nhiều lần rồi, khi gặp những nỗi gian nan về thể chất hoặc những đau khổ về tinh thần tôi phải nhớ lại quy tắc: “cây số ở trước mặt ” rất hữu ích đó. Ngày tôi bỏ một chỗ làm được trả lương đều đều để bắt dầu viết một cuốn sách dài hai trăm năm chục ngàn tiếng, tôi rán không để cho công trình lớn lao đó thôi miên tôi, không vậy chắc chắn tôi đã phải bỏ dở một tác phẩm làm cho tôi vinh hạnh nhất trong nghề cầm bút của tôi. Tôi rán nghĩ tới đoạn sau thôi, không nghĩ tới trang sau nữa, lại càng không nghĩ tới chương sau nữa. Thành thử trong sáu tháng tôi chỉ viết từng đoạn một. Và tôi phải thú thực rằng, tác phẩm đó “tự nó thành hình”.
Mới mấy chục năm trước đây, tôi nhận mỗi ngày phát thanh một bài cho một đài nọ. Tới hôm nay những bài tôi đã phát thanh đạt tới con số hai ngàn. Nếu hồi đầu người ta bảo tôi khởi ký hợp đồng cung cấp cho người ta hai ngàn bài thì chắc chắn là tôi đã thụt lùi, không dám nhận công việc lớn lao đó. Nhưng người ta chỉ đòi tôi mỗi ngày một bài thôi và tôi cũng chỉ soạn mỗi ngày một bài thôi.
Đức kiên nhẫn có thể thay đức can đảm được và theo tôi không có hình thức kiên nhẫn nào bằng hình thức mà người thợ săn Đan Mạch đã khuyên chúng tôi nhớ kỹ rằng chỉ phải tiến từng cây số một thôi.