Trong ánh sáng mờ nhạt của gác mái, một ông già cao lớn, uốn thân hình to lớn đi về hướng của đống hộp nằm cạnh một trong những cửa sổ nhỏ. Gạt sang bên một búi tơ nhện, ông nghiêng chiếc hộp về hướng sáng và lấy ra một cuốn album cũ. Đôi mắt một thời sáng tỏ giờ đây lờ mờ tìm kiếm đến tha thiết từng kỷ niệm một.

Bắt đầu với những hồi ức êm đềm về tình yêu của đời ông. Trong cuốn album này có những bức ảnh của bà. Lặng lẽ, ông nhẫn nại lần giở cái kho báu đã cất giấu bấy lâu nay và trong phút chốc ông chìm sâu vào biển hồ của ký ức. Dẫu rằng trái đất không ngừng quay khi người vợ quá cố ra đi mãi mãi, nhưng quá khứ vẫn ngồn ngộn trở về khi ông phải sống với sự cô độc hiện tại.

Đặt qua một bên cuốn album đầy bụi, ông lôi ra từ chiếc hộp cuốn nhật ký về tuổi thơ ấu của người con trai đã trưởng thành của ông. Ông không thể nhớ mình đã trông thấy nó bao giờ, có lẽ cậu con trai đã cất kỹ cuốn nhật ký đó từ thời xa xưa. “Vì sao vợ mình lại giữ được những thứ linh tinh cũ kỹ của trẻ con này nhỉ?”, ông tự hỏi và lắc đầu.

Mở những trang nhật ký, liếc nhìn những câu chữ ngăn ngắn, vành môi ông nở một nụ cười vô thức. Trong sự yên tĩnh của không gian, những ngôn từ của đứa bé 6 tuổi ngây thơ đã cuốn trôi ông về lại quãng thời gian đã hầu như hoàn toàn quên lãng.

Chợt nhớ mình cũng cất giữ một cuốn nhật ký của mình năm xưa, ông bước về chiếc cầu thang gỗ và đi xuống căn phòng nhỏ. Mở cửa tủ, ông vui mừng khi tìm thấy cuốn nhật ký cũ kỹ của mình, ông ngồi vào bàn và đặt hai cuốn nhật ký bên cạnh nhau. Cuốn nhật ký của ông có bìa da thuộc và chạm khắc ngay ngắn tên ông bằng vàng, trong khi cuốn nhật ký của cậu con trai thì rách nát và cái tên “Jimmy” đã trầy trụa trên mặt bìa. Ông lướt nhẹ ngón tay gầy guộc trên những con chữ như thể đang âu yếm đứa con yêu dấu.

Khi ông mở nhật ký của mình, đôi mắt của ông dừng tại một câu đứng ngoài lề vì nó quá ngắn gọn so với nội dung của những ngày khác:
Uổng phí một ngày câu cá với Jimmy. Chẳng câu được gì.

Với một tiếng thở dài và một bàn tay run run, ông mở nhật ký của Jimmy và tìm thấy ghi chép của cậu trong cùng một ngày. Những chữ cái nguệch ngoạc, ấn sâu vào mặt giấy:
Đi câu cá với bố. Một ngày đẹp nhất của đời tôi!

* Khi còn nhỏ :
– Bạn sẵn sàng nhường nhiều thứ lớn hơn cái kẹo cho đứa bạn ngồi cùng bàn nhưng đôi khi lại tranh giành đến đánh nhau với đứa em chỉ vì một chổ ngồi .
– Bạn rất vui khi nhận trực nhật giùm cô bạn trong lớp nhưng lại luôn phân bì công việc dọn dẹp nhà cửa với đứa em ở nhà .
– Bạn có thể hăng hái làm một đầu bếp ” siêu hạng ” trong chuyến cắm trại đã ngoại của lớp nhưng lại không nhấc nổi tay chân vào bếp nhặt rau giúp mẹ. Bạn xem đó là việc đương nhiên mẹ phải làm
– Bạn sẵn sàng bỏ ra ra hàng giờ đồng hồ trong tiệm điện tử và “chỉ bảo” cho những tên “đệ tử” với những game phức tạp nhưng lại không có lấy 1 phút để giảng bài cho các em của mình.
– Bạn luôn nhớ chúc mừng và tặng quà cho các cô bạn gái nhân dịp sinh nhật , 8-3 nhưng lại quên mất rằng bạn còn có một người phụ nữ khác quan trọng hơn rất nhiều ,đó là Mẹ.
– Bạn thường sa sầm mặt mày, thậm chí nổi xung lên chỉ vì những lời trách cứ, răn dạy của bố mẹ , dù đúng nhưng sau đó bạn lại quên ngay như chưa từng được nghe.
– Bạn đã từng lưỡng lự mỗi khi xoa đầu cho Mẹ khi mẹ cảm thấy mệt nhưng lại quên mất rằng mẹ đã từng thức thâu đêm để canh giấc ngủ của bạn mỗi khi bạn “trái gió trở trời”.

* Khi lớn lên
– Bạn quá bận rộn với công việc , ngày nào cũng đến khuya mới về , ăn uống vội vàng rồi ngủ mà đôi khi quên hỏi thăm mẹ vì đã chong đèn thưc chờ cơm bạn .
– Bạn đã từng khó chịu vì cha mẹ mình có lúc lẫn thẩn, “già hóa trẻ con” nhưng lại quên mất chính vì một phần vất vả , sinh thành nuôi dưỡng bạn mà cha mẹ bạn đi về hướng ngược lại như vậy.
– Bạn không bao giờ để ý rằng những lúc bạn buồn bã, thất vọng hay thất bại, Mẹ luôn ở bên cạnh bạn , chở che nâng đỡ bạn . Và dường như bạn cho rằng mỗi ngày việc bạn nhìn thấy mẹ là một điều hiển nhiên.

* Khi bạn rời xa gia đình …
– Bạn bắt đầu hiểu cha mẹ đã vất vả, khó nhọc thế nào để nuôi bạn không lớn.
– Bạn hối hận vì đã cư xử không phải khi cha mẹ cứ trách mình .
– Bạn nhận ra rằng đứa em bạn thật đáng yêu, xem ra nó không trẻ con một chút nào, khác hẳn với bạn.
– Bạn cảm thấy tiếc nuối vì đã đánh mất biết bao giây phút gia đình sum họp đầm ấm.
– Bạn nhận ra mình thật vô tâm vì chưa bao giờ thực tâm giúp mẹ trong công việc gia đình.
– Bạn có lúc sẽ nhận ra là mình đã sai khi dặt cha mẹ ra khỏi thế giới riêng của mình chỉ vì một suy nghỉ hết sức một chiều :”Cha mẹ không hiểu con !”
– Chỉ khi bắt đầu làm cha, làm mẹ bạn mới thấu hiểu làm đấng sinh thành khó đến nhường nào. Khi những đứa con xinh xắn của bạn lớn lên, bạn mới thấy thật không dể dàng dể làm bạn với chúng. Và khi đã bước vào cuộc sống rồi, bạn mới hiểu sẽ rất khó có những giây phút vui vầy cạnh những đứa em như xưa. Nhưng hình như tất cả đã quá muộn , ba mẹ bạn hoặc đã già, hoặc đã đi xa mãi mãi . Bạn không thể tìm lại được những năm tháng hạnh phúc ấy.
– Có những lúc bạn vô tình đặt gia đình ở một vị trí rất bình thường trong trái tim bạn . Chỉ khi thật sự mất đi một điều gì đó, bạn mới thấy diều đó là quan trọng . Sẽ đến một ngày những giây phút bình dị nhất bên gia đình sẽ không còn nữa . Bạn ngoảnh đầu nuối tiếc ư ? Sẽ không còn kịp! Bạn hãy dành nhiều thời gian cho gia đình hơn nữa, để yêu thương và cảm nhận đầy đủ những nhọc nhằn của mẹ, những nghiêm khác của cha hay cái nhõng nhẽo của những đứa em.Vì có thể một lúc nào đó, bạn sẽ không còn thời gian để quay lại được nữa đâu…

Con trai du học, sau khi tốt nghiệp rồi định cư tại Mỹ. Và đã kiếm cho tôi con dâu người Tây tên Susan. Hiện giờ, cháu trai Peter đã 3 tuổi. Mùa hè năm nay, con trai đăng ký visa thăm người thân. Thời gian 3 tháng lưu lại Mỹ, con dâu Tây Susan có cách giáo dục con cái làm tôi đây, người mẹ chồng phải đại khai nhãn giới.

Không ăn thì cứ nhịn đói

Mỗi buổi sáng, sau khi Peter thức dậy, Susan để phần ăn sang lên bàn và bận rộn làm việc khác. Peter sẽ tự mình leo lên chiếc ghế, uống sữa, ăn bánh sandwich, sau khi ăn no, nó sẽ tự về phòng của mình, tự tìm quần áo trên tủ, rồi tự lấy giày, tự mình mặc lên. Bất kể chỉ mới 3 tuổi thôi, vẫn chưa phân biệt rõ ràng mặt trái hay mặt phải của bít tất, giày trái hay giày phải.

Có một lần, Peter lại mặc ngược chiếc quần lên người, tôi vội vàng chạy đến muốn thay lại cho cháu, nhưng đã bị Susan cản lại. Nó nói, nếu cảm thấy không thoải mái tự cháu sẽ cởi ra, và mặc lại; nếu nó không cảm thấy không có gì là không thoải mái, vậy thì tùy. Và nguyên ngày đó, Peter mặc cái quần ngược đó chạy tới chạy lui, Susan như không thấy gì hết.

Một lần nữa, Peter ra ngoài chơi với cháu nhà hàng xóm, chưa được bao lâu thì nó chạy thở hổn hển về đến nhà, nói với Susan: “Mẹ ơi, Lusi nói cái quần của con mặc ngược rồi, đúng không? Lusi là con nhà hàng xóm, năm nay 5 tuổi. Susan mỉm cười nói: “Đúng vậy, con có muốn mặc lại không?” Peter gật gật đầu, tự mình cởi quần ra, xem tỉ mỉ rồi, bắt đầu mặc lại. Từ lần đó về sau, Peter không bao giờ mặc ngược quần nữa.

Tôi đã không kiềm được mà nhớ lại, cháu gái ngoại của tôi lúc 5 – 6 tuổi chưa biết dùng đũa, lúc học tiểu học còn chưa biết cột dây giày, và bây giờ đang theo trung học dạng ký túc như nó, mỗi cuối tuần là đem một đống quần áo dơ về nhà.

Có một ngày buổi trưa, Peter giận dỗi, không chịu ăn cơm. Susan la rầy mấy câu, Peter giận hờn đẩy khay cơm xuống đất, thức ăn trên khay rớt đầy trên đất. Susan nhìn Peter, giọng nói nghiêm khắc: “Xem ra con đúng thật không muốn ăn! Nhớ lấy, từ giờ đến sáng mai, con không được ăn gì hết.” Peter gật gật đầu, kiên quyết trả lời: “Yes!” Và trong lòng tôi chợt cười thầm, hai mẹ con này cứng đầu như nhau!

Buổi chiều, Susan bàn bạc với tôi, buổi tối do tôi nấu món ăn Trung Hoa. Trong lòng tôi suy tư một lúc, Peter đặc biệt thích món ăn Trung Hoa, nhất địng Susan cảm thấy sáng nay không ăn được gì hết, nên muốn buổi tối cháu ăn ngon nhiều hơn. Buổi tối hôm đó, tôi trổ tài nấu ăn, làm món sườn chua ngọt mà Peter thích ăn nhất, tôm, và còn sử dụng mì Ý làm theo mì lạnh kiểu Trung Hoa. Peter thích nhất món mì lạnh, người nhỏ nhỏ như thế nhưng có thể ăn được một tô lớn.

Bắt đầu bữa cơm tối, Peter vui mừng nhảy lên ghế ngồi. Susan lại đến gần lấy đi dĩa và nĩa của con, nói: “Chúng ta không phải giao ước rồi, hôm nay con không được ăn gì hết, chính con cũng đồng ý rồi đó.” Peter nhìn khuông mặt nghiêm túc của người mẹ, “òa” lên một tiếng rồi khóc, vừa khóc vừa nói: “Mẹ ơi, con đói, con muốn ăn cơm.” “Không được, nói rồi là phải giữ lời.” Susan không một chút động lòng.

Tôi thấy đau lòng muốn thay cháu cầu xin, nói đỡ lời dùm, nhưng thấy ánh mắt ra hiệu của con trai tôi. Nhớ lại lúc mới đến Mỹ, con trai có nói với tôi: “Ớ nước Mỹ, lúc cha mẹ giáo dục con cái, người ngoài không nên nhúng tay, bất kể là trưởng bối cũng không ngoại lệ.” Không còn cách nào, tôi chỉ còn giữ im lặng mà thôi.

Bữa cơm đó, từ đầu đến cuối, Peter tội nghiệp chỉ ngồi chơi với chiếc xe mô hình, mắt trưng trưng nhìn ba người lớn chúng tôi ăn như hổ đói. Đến đó tôi mới biết dụng ý thật sự của Susan khi để tôi nấu món Hoa. Tôi tin rằng, lần sau, trong lúc Peter muốn giận hờn quăng liệng thức ăn, nhất định sẽ nghĩ đến kinh nghiệm bụng đói nhìn ba mẹ và bà nội ăn cao lương mỹ vị. Bụng đói không dễ chịu tí nào, huống chi là đối mặt với món mình thích ăn.

Lúc ngủ tối, tôi và Susan cùng đến chúc Peter ngủ ngon. Peter cẩn thận dè dặt hỏi: “Mẹ ơi, con đói lắm, giờ con có thể ăn món Trung không?“. Susan mỉm cười lắc đầu, kiên quyết nói: “Không!” Peter nuốt nước miếng lại hỏi: “Vậy để con ngủ dậy rồi khi mở mắt con được ăn chứ?” “Đương nhiên được rồi.” Susan thật dịu dàng khẽ đáp. Peter đã cười tươi ra.

Phần lớn dưới tình trạng này, Peter rất tích cực ăn cơm, nó không muốn vì “tuyệt thực” mà lỡ mất miếng ăn, và chịu cực hình bụng đói. Mỗi lần nhìn thấy Peter ngoạm từng phần lớn thức ăn, lúc miệng và mặt dính đầy thức ăn, tôi lại nhớ đến cháu gái, lúc như tuổi của Peter, vì phải dỗ dành cho nó ăn cơm, mấy người cầm lấy tô cơm và dí theo sau đuôi nó, nó còn chưa chịu ngoan ngoãn, còn ra điều kiện: ăn xong chén cơm mua một kiện đồ chơi, ăn thêm một chén thì mua thêm một đồ chơi…

Ăn miếng trả miếng

Có một lần, chúng tôi dắt Peter ra công viên chơi. Rất nhanh, Peter đã cùng hai cô gái chơi nấu ăn với nhau. Cái nồi nhỏ bằng mũ, cái xẻng nhỏ, cái thau nhỏ, những cái chén nhỏ xếp đầy trên đường. Bất ngờ, Peter tinh nghịch cầm cái nồi bằng nhựa lên, rất mạnh đập lên đầu cô bé kia, cháu gái kia bần thần một lúc và khóc thật lớn. Còn cháu kia khi thấy tình hình vậy cũng khóc thật lớn. Đại khái, Peter cũng không nghĩ đến hậu quả nghiêm trọng như vậy sẽ xảy ra, đứng qua một bên, trợn mắt nhìn.

Susan đi về phía trước sau khi hiểu được đầu đuôi sự việc, nó không quát nạt một tiếng, cầm lấy cái nồi ấy, gõ một cái mạnh lên đầu Peter. Peter không phòng bị, và té ngã xuống bãi cỏ, khóc nức nở lên. Susan hỏi Peter: “Đau không? Lần sau có còn làm thế nữa không?“. Peter một bên khóc một bên lắc đầu. Tôi tin rằng, lần sau nó sẽ không làm thế nữa.

Cậu của Peter đã tặng cho cháu một chiếc xe đạp nhỏ, Peter rất thích, lấy làm bảo bối không cho ai đụng vào. Lusi cô bé trong xóm là bạn thân của Peter, đã thỉnh cầu Peter mấy lần muốn chạy thử chiếc xe nhỏ này, Peter vẫn không đồng ý. Có một lần, mấy cháu nhỏ chơi chung với nhau, Lusi thừa lúc Peter không để ý lén lén nhảy lên chiếc xe, và chạy đi. Sau khi Peter phát hiện rất phẫn nộ, méc với Susan. Susan đang nói chuyện và uống café với mẹ của những đứa nhỏ kia, bèn mỉm cười trả lời con: “Chuyện của chúng con thì chúng con tự giải quyết, mẹ không quản được.” Peter bất lực quay đi.

Qua được ít lát, Lusi chạy chiếc xe về. Peter vừa thấy Lusi thì lập tức đẩy bạn té xuống đất, dật lại chiếc xe. Lusi ngồi bẹp tại đất và khóc lên. Susan ẵm Lusi dậy và dỗ dành một lát. Rất nhanh sau đó Lusi đã chơi vui vẻ lại với những bạn còn lại.

Peter tự mình chạy xe tới lui một lát thì cảm thấy hơi nhàm chán, nhìn thấy những bạn kia chơi thật vui vẻ với nhau nên nó muốn tham gia chung.

Nó đã chạy tới chỗ Susan, lầu bầu thưa: “Mẹ, con muốn chơi với Lusi và chúng nó.” Susan không đả động gì và trả lời: “Con tự kiếm mấy bạn ấy vậy!”.

“Mẹ ơi, mẹ đi với con hen.” Lời thỉnh cầu của Peter. “Chuyện này không được rồi, lúc nãy con đã làm cho Lusi khóc, giờ con lại muốn chơi với mọi người, vậy con phải tự đi giải quyết vấn đề”.

Peter leo lên chiếc xe và chạy từ từ đến chỗ Lusi, lúc gần đến chỗ, thì nó lại quay ngược đi. Chạy tới lui mấy vòng như vậy, không biết từ lúc nào mà Peter và Lusi lại vui vẻ với nhau, hợp thành nhóm ồn ào.

Quản giáo con cái là chuyện của cha mẹ

Cha mẹ của Susan ở tại California, biết tôi đã đến hai người đã lái xe đến thăm chúng tôi. Trong nhà có khách tới, Peter rất hào hứng. chạy lên chạy xuống. Nó lấy cái thùng đựng đầy nước, rồi xách cái thùng bê tới bê lui trong nhà. Susan cảnh cáo nó mấy lần rồi, không được làm nước văng lung tung trong nhà, Peter để ngoài tai.

Cuối cùng Peter đã làm nước đổ hết ra nền. Peter nghịch ngợm còn chưa thấy mình làm sai việc, còn rất đắc ý lấy chân dẫm lên vũng nước, làm ướt hết quần. Tôi lập tức chạy đi lấy cây lau nhà để dọn dẹp. Susan giật lại cây lau nhà và đem đưa cho Peter, nói với nó: “Lau sàn cho khô, cởi đồ ướt ra và tự mình giặt sạch.” Peter không chịu vừa khóc vừa la. Susan không nói thêm lời nào, lập tức kéo nó đến phòng trữ đồ, đóng chặt cửa lại. Nghe từ bên trong tiếng khóc hoảng sợ của nó, tim tôi đau thắt lại, rất muốn chạy đến ẵm cháu ra. Bà ngoại của Peter lại cản tôi, nói: “Đó là chuyện của Susan“.

Đến một lát sau, Peter không khóc nữa, nó ở trong phòng trữ đồ hét thật lớn: “Mẹ ơi, con sai rồi.” Susan đứng ở ngoài hỏi: “Thế giờ con biết phải làm gì chưa?” “Con biết.” Susan mở cửa ra, Peter chạy từ phòng trữ đồ ra, nước mắt đầy mặt. Nó cầm cây lau nhà cao hơn 2 người của nó ra sức lau cho khô sàn nhà. Sau đó tự cởi quần áo dơ ra, xách trên tay, trần chuồng chạy vô nhà tắm, hí hửng giặt đồ.

Ông bà ngoại của nó nhìn vào thái độ kinh ngạc của tôi, thích thú mỉm cười. Sự việc này làm tôi cảm động vô cùng. Ở rất nhiều gia đình Trung Quốc, cha mẹ giáo dục con cái thì thường phát sinh vấn đề “đại chiến thế giới”, luôn luôn được ngoại nuông chiều, nội thì can ngăn, vợ chồng cãi nhau, gà bay chó chạy.

Sau này, tôi và ông bà ngoại của Peter nói chuyện, nhắc đến chuyện này, làm tôi ấn tượng sâu sắc bởi câu họ nói: “con cái là con cái của cha mẹ, trước tiên phải tôn trọng cách giáo dục của cha mẹ”.

Đứa bé tuy còn nhỏ, nhưng lại bẩm sinh nghịch ngợm, lúc nó quan sát được thành viên trong gia đình có phân biệt khác thường, nó sẽ rất nhạy bén lợi dụng sơ hở. Việc này không làm cải thiện hành vi của nó mà chẳng có lợi cho nó. Ngược lại còn làm cho vấn đề càng nghiêm trọng hơn, thậm chí còn đem lại những vấn đề khác.

Ngoài ra, thành viên trong gia đình còn xảy ra xung đột, gia đình có không khí không hòa thuận sẽ đem đến nhiều cảm giác không an toàn cho trẻ, đối với việc phát triển tâm lý của nó phát sinh ảnh hưởng bất lợi. Cho nên, dù là bậc cha mẹ hay ông bà có vấn đề phân chia giáo dục con cái, hay là vợ chồng có quan niệm giáo dục khác nhau cũng không nên ở trước mặt con cái xảy ra mâu thuẫn.

Ông bà ngoại của Peter ở lại một tuần và chuẩn bị về Cali. Hai ngày trước khi đi, ông ngoại của Peter rất nghiêm túc hỏi con gái mình: “Peter muốn chiếc xe đào đất, tôi có thể mua cho nó chứ?“. Susan suy nghĩ rồi nói: “Cha mẹ lần đến này đã mua cho nó đôi giày trượt băng làm qùa rồi , đến Noel mới mua nó làm quà vậy!“.

Tôi không biết ông ngoại của Peter nói như thế nào với thằng nhóc này, sau đó tôi dắt cháu đi siêu thị, nó chỉ tay vào món đồ chơi đó nói: “Ông ngoại nói, đến Noel sẽ mua tặng cháu cái này làm quà.” Khẩu khí rất thích thú và mong đợi.

Tuy Susan nghiêm khắc như vậy với cháu, nhưng Peter lại yêu thương mẹ hết mực. Khi chơi ở ngoài, nó sẽ thu thập một số hoa hoặc là lá mà nó cho là đẹp rồi trịnh trọng tặng cho mẹ. Người ngoài tặng quà cho nó, nó luôn gọi mẹ cùng mở quà chung; có thức ăn ngon luôn để một nửa cho mẹ.

Nghĩ đến nhiều đứa trẻ Trung Quốc coi thường và lạnh nhạt đối xử đối với cha mẹ, tôi không thể không kính phục con dâu Tây này của tôi. Theo tôi mà nói, ở phương diện giáo dục con cái của các bà mẹ Phương Tây rất xứng đáng để các bà mẹ học theo.

Cách đây hơn hai chục năm, hồi tôi học phổ thông cấp III, đồng hồ đeo tay còn là thứ xa xỉ phẩm khan hiếm. Một hôm, thằng bạn cùng bàn sắm được một chiếc đồng hồ mới toanh; nó đeo đồng hồ rồi xắn tay áo lên trông thật oách làm sao, khiến cả lớp phục lăn. Chỉ vài hôm sau đã thấy mấy thằng khác cùng lớp đua nhau sắm đồng hồ đeo tay. Ngay cả trong giấc mơ tôi cũng ao ước được như chúng nó: sắm một chiếc đồng hồ để mọi người trông thấy mà thèm.

Hôm chủ nhật, tôi về nhà chơi. Lấy hết lòng can đảm, tôi nói với mẹ: “Mẹ ơi, con muốn mua một cái đồng hồ đeo tay, mẹ ạ !” Mẹ tôi trả lời: “Con này, nhà mình đến cháo cũng sắp sửa chẳng có mà ăn nữa, lấy đâu ra tiền để sắm đồng hồ cho con ?” Nghe mẹ nói thế, tôi rất thất vọng, vội quáng quàng húp hai bát cháo rồi chuẩn bị về trường. Bỗng dưng bố tôi hỏi: “Con cần đồng hồ làm gì thế hả ?”
Câu hỏi của bố nhen lên một tia hy vọng trong lòng tôi. Rất nhanh trí, tôi bịa ra một câu chuyện: “Hồi này lớp con đang học ngày học đêm để chuẩn bị thi đại học, vì là lớp cuối nên bây giờ chúng con lên lớp không theo thời khoá biểu của trường nữa, cho nên ai cũng phải có đồng hồ để biết giờ lên lớp.” Nói xong, tôi nôn nóng chờ bố trả lời đồng ý; thế nhưng bố tôi chỉ ngồi xổm ngoài cửa chẳng nói câu nào.

Trở về ký túc xá nhà trường, tôi chẳng còn dám nằm mơ đến chuyện sắm đồng hồ nữa. Thế nhưng chỉ mấy hôm sau, bất chợt mẹ tôi đến trường, rút từ túi áo ra một túi vải hoa con tý rồi mở túi lấy ra một chiếc đồng hồ mác Thượng Hải mới toanh sáng loáng. Tôi đón lấy nó, đeo ngay vào cổ tay, trong lòng trào lên một cảm giác lâng lâng như bay lên trời. Rồi tôi xắn tay áo lên với ý định để mọi người trông thấy chiếc đồng hồ của mình.

Thấy thế, mẹ tôi liền kéo tay áo tôi xuống rồi bảo: “Con này, đồng hồ là thứ quý giá, phải lấy tay áo che đi để giữ cho nó khỏi bị sây xước chứ ! Con nhớ là tuyệt đối không được làm hỏng, lại càng không được đánh mất nó đấy ! Thôi, mẹ về đây.“

Tôi tiễn mẹ ra cổng trường rồi hỏi: “Sao nhà mình bỗng dưng lại có tiền thế hở mẹ ?” Mẹ tôi trả lời: “Bố mày bán máu lấy tiền đấy !”
Bố đi bán máu để kiếm tiền mua đồng hồ cho tôi ? Trời ơi ! Đầu óc tôi quay cuồng, ngực đau nhói. Tiễn mẹ về xong, tôi tháo chiếc đồng hồ ra, bọc kỹ mấy lớp vải như cũ cất vào cái túi con tý mẹ đưa. Ngay hôm ấy, tôi hỏi thăm các bạn xem có ai cần mua đồng hồ mới không. Các bạn hỏi tôi tại sao có đồng hồ mà lại không đeo, tôi bảo tôi không thích. Họ chẳng tin, cho rằng chắc hẳn đồng hồ của tôi có trục trặc gì đấy, vì thế chẳng ai muốn mua nó.

Cuối cùng tôi đành phải nhờ thầy chủ nhiệm lớp giúp tôi tìm người mua đồng hồ và thành thật kể lại đầu đuôi câu chuyện cho thầy nghe, vừa kể vừa nước mắt lưng tròng. Thầy chủ nhiệm nghe xong bèn vỗ vai tôi và nói: “Đừng buồn, em ạ. May quá, thầy đang cần mua một chiếc đồng hồ đây, em để lại nó cho thầy nhé !” Thầy trả tôi nguyên giá, còn tôi thì dùng số tiền đó nộp hai tháng tiền ăn ở nhà ăn tập thể. Có điều khó hiểu là sau đó chưa bao giờ tôi thấy thầy chủ nhiệm đeo đồng hồ cả. Mỗi lần tôi hỏi tại sao thì thầy chỉ cười không nói gì.

Về sau tôi thi đỗ đại học rồi ra trường và làm việc ở một tỉnh lỵ xa quê. Câu chuyện chiếc đồng hồ kia cứ mãi mãi đeo bám ám ảnh tôi.

Trong một dịp về quê thăm gia đình, tôi tìm đến nhà thầy chủ nhiệm cũ và hỏi chuyện về chiếc đồng hồ ấy. Thầy tôi bây giờ đã già, tóc bạc hết cả. Thầy bảo: “Chiếc đồng hồ vẫn còn đây.“Nói rồi thầy mở tủ lấy ra chiếc túi vải hoa nhỏ xíu năm nào mẹ tôi đưa cho tôi. Thầy mở túi, giở từng lớp vải bọc, cuối cùng chiếc đồng hồ hiện ra, còn mới nguyên !

Tôi kinh ngạc hỏi: “Thưa thầy, tại sao thầy không đeo nó thế ạ ?” Thầy chủ nhiệm từ tốn trả lời: “Thầy đợi em đến chuộc lại nó đấy !” Tôi hỏi tiếp: “Thưa thầy, vì sao thầy biết em sẽ trở lại xin chuộc chiếc đồng hồ ạ ?” Thầy bảo: “Bởi vì nó không đơn giản chỉ là chiếc đồng hồ, mà điều quan trọng hơn, nó là lương tâm của một con người.”

1- Nếu cậu phóng xe đến nhà tôi rồi bấm còi “pim pim” thì cậu sẽ phải đi chơi tối hôm đó một mình. Tốt hơn hết là xuống xe bấm chuông.

2- Không được phép chạm vào con gái tôi trước mặt bố nó. Liếc thì được nhưng trong trường hợp ánh mắt cậu chạy xuống phía dưới cổ nó thì cậu sẽ biết tay tôi. Nếu cậu không làm chủ được mắt và tay mình, tôi và nắm đấm của tôi sẽ giúp cậu làm việc đó.

3- Cậu mặc quần xệ xuống, đến độ người ta nghĩ nó sắp tụt ra khỏi người cậu đến nơi. Nếu cậu đồng ý, tôi sẽ ghìm nó vào người cậu bằng cách dập ghim sau đó dán tem vào đó nếu cậu định mạng con gái tôi ra đường.

4- Cậu đã nghe nói tới tình dục không an toàn? Nghĩa là nếu cậu định quan hệ với ai đó mà không có một thứ ba-ri-e chắn ở giữa thì cậu sẽ chết. Trong trường hợp con gái tôi, chính tôi sẽ là cái ba-ri-e đó. Nếu cậu định gì gì đó, tôi sẽ giết chết cậu.

5- Thứ duy nhất tôi muốn cậu nói là một lời hứa sẽ mang con gái tôi về nhà nguyên vẹn. Và thông tin duy nhất tôi nói với cậu về chủ đề này là “sớm”.

6- Nếu con tôi phật lòng về cậu, cậu sẽ chỉ được hẹn với một mình nó mà thôi. Nếu cậu làm nó khóc, tôi sẽ làm cho cậu phải khóc.

7- Đừng có thở dài hày tỏ ra suốt ruột mỗi khi phải đợi cả tiếng đồng hồ để con tôi xuất hiện. Nếu cậu muốn đến rạp chiếu phim đúng giờ thì nên đi một mình. Con tôi đang phải trang điểm, công việc tốn nhiều thời gian hơn cả việc vẽ bức Mona Lisa. Thay vì đứng đó nhìn đồng hồ, tại sao cậu không làm việc gì đó có ích, như lắp hộ tôi cái máy bơm nước chẳng hạn.

8-Những chỗ sau đây không thích hợp để mang con gái tôi đến: những nơi có giường, ghế sa lông hay bất kể thứ gì mềm hơn ghế gỗ, những nơi nằm ngoài tầm mắt của bố mẹ, công an và cả nữ tu sĩ, những chỗ nhảy nhót, cầm tay hôn hít, những chỗ có nhiệt độ ấm áp đến độ con tôi phải mặc quần soóc và áo may ô. Cấm không được ngồi xem bộ phim quá lãng mạn. Xem bóng đá thì được. Mà xem TV ở nhà cùng bố mẹ thì càng tốt.

9- Đừng bao giờ nói dối tôi. Trông tôi có thể già yếu, bụng phệ, mắt kém. Nhưng bất cứ điều gì xảy ra với con gái tôi , tôi đều biết hết. Tôi là chúa tàn nhẫn trong vũ trụ của cậu. Nếu tôi hỏi cậu vừa đi đâu, với ai thì cậu chỉ có một cơ hội để nói một sự thật mà thôi. Toàn bộ sự thật và không khác gì ngoài sự thật. Tôi vẫn còn khẩu súng trường, một cái xẻng và 100m2 vườn đằng sau nhà. Chớ coi thường.

10- Cuối cùng, nếu như một ngày đẹp trời nào đó, tôi mời cậu uống rượu thì điều đó không có nghĩa là các quy định của tôi đã được dỡ bỏ. Đơn giản, đó chỉ là vì tôi muốn con gái tôi vui vẻ một chút, hay cũng có thể ngày hôm đó tôi vừa trúng xổ số. Chớ vội mừng!

Khoa Tim mạch.

Người đàn ông mặt căng thẳng:

– Không thể cứu được sao bác sĩ?

– Không thể! Chúng tôi đã làm hết sức mình. Em sốt cao đấy. Em bị chứng Viêm cơ tim nặng. Chúng tôi đã xét nghiệm lâm sàng với siêu âm tim. Anh thấy không?. Điện tâm đồ cho thấy: Tim em đập đứt nhịp. Còn X quang thì cho thấy tim em trở nên to triệu chứng phù phổi nữa. Thử cho em dùng đến Digoxin rồi. Bệnh nặng như vầy thì chỉ trong vòng một tuần không qua khỏi là…Thành thật xin lỗi.

Người cha cắn môi:

– Xin đừng cho con tôi biết, bác sĩ!

– Yên tâm. Chúng tôi chỉ thông báo cho người nhà để họ chuẩn bị tâm lý.

Người đàn ông thất thểu quày trở về phòng con. Căn phòng chật chội với bốn cái gường trước đây, nay lại chật chội một lối về cõi dương cho người sắp ra đi!

– Con à!

– Con sắp lành bệnh phải hông ba?

Thằng bé tươi cười:

– Mấy chú bác sĩ nói vậy đó!

Người cha suýt chút bật khóc. Anh cắn chặt răng, nuốt vào lòng những cơn giông sắp đến. Môi anh nở nụ cười như giấu đi những vết răng cứa vào thành sẹo. Vết sẹo thương con mà anh không bao giờ muốn mất nó.

– Ừ! Con sắp khỏi rồi. Con thích gì…ba mua cho.

Dứt tiếng mua ****, anh gầm mặt xuống giấu tiếng khóc sắp vỡ tung ra.

– Con thích…ba à! Con thích…gặp Mẹ!

_ !!!

Người cha như chạm điện. Anh nhìn con trân trối. Năm năm nay, thằng bé không nhắc đến mẹ. Nó không nhắc trước mặt ba bao giờ kể từ ngày mẹ bỏ hai cha con mà theo tên Việt kiều Pháp. Họ gặp nhau trên mạng. Cô ta nhỏ hơn anh cả chục tuổi. Cô ta chê anh già, không sao nhưng cái…nhỏ hơn mà anh thấy…có sao là…tấm lòng.

Tấm lòng người mẹ không đủ chỗ cho thằng con năm tuổi. Trời còn có những khi nổi sấm chớp mà khi cô ta trao con cho anh, mắt người vợ, người mẹ không có một ánh chớp nào! Ngần ấy năm năm, người mẹ cũng không hề tới thăm con. Ngày sinh nhật con, cô ta gởi về một con chó-tuổi của con như một thông điệp báo rằng cô ta vẫn còn hiện hữu trên cõi đời này. Cô ta bận bịu với chải chuốc, nhảy đầm như quên hẳn trong đời người đàn bà có một lần được cái diễm phúc thiêng liêng là làm mẹ!

Anh ôm con trong hai cánh tay ấm tình con, thiếu nghĩa vợ mà nghẹn ngào.

– Ừ! Mẹ sẽ tới với con. Mẹ đi công việc, mẹ tới liền giờ.

Anh mở phôn tìm số của bà mẹ vợ.

Ngày hôm sau, thằng bé như tỉnh hẳn ra. Nó khao khát được nhìn thấy mẹ đến chết đi được. Bên cạnh gường, có một thằng nữa, vào viện vì chứng thấp tim, lớn hơn nó chút ít đang được mẹ đút cho từng muỗng cháo. Thằng bé nhắm mắt. Trái tim bé nhỏ của nó như lạc nhịp dần, hụt hẩng.

– Con à! Con!

Người cha hốt hoảng. Nhưng thằng bé lại tỉnh. Nó khẽ cười:

– Con nhớ con chó quá ba. Con chó mà mẹ mua cho con hồi con năm tuổi. Con nhớ bà ngoại nữa ba à. Mai ba dẫn con về thăm ngoại nhen.

Người cha khóc không thành tiếng. Anh gật đầu. Người bác sĩ nhìn anh. Cả hai nhìn ra ngoài cửa. Tiếng chân người qua lại nhưng không nghe tới gần. Nghĩa là mẹ nó vẫn chưa tới.

– Mẹ sao lâu thế, ba?

– Con à! Mẹ sẽ đến mà. Mẹ và bà ngoại sẽ đến. Họ sẽ đón con về chơi.

– Mẹ về nhà mình phải không ba? Sao mẹ đi công việc gì mà lâu quá? Mẹ sẽ về với mình phải không ba?

Anh gật đầu và không chịu nổi…bật khóc. Nước mắt ướt mái tóc thằng con. Nó vẫn say sưa nói trong mê man. Trời ơi! Làm sao anh có thể chịu nổi sự mất mát này để nói dối với con là nó có thể sống được và mẹ nó sẽ kịp tới để nhìn mặt đứa con trai duy nhất lần cuối? Trời ơi! Người đàn ông ôm con nuôi đã vụng về mà nay nói một lời như tiễn đứa con ra đi vĩnh viễn lại là lời nói dối cũng vụng về đến nặng trĩu tim gan! Sự dối lừa lúc này sao mà khó mở miệng. Vậy mà khi người ta mở lời dối gian, người ta nói cứ như nước chảy xuôi dòng không kể gì đến người nghe, kẻ bị lừa dối sắp bị đưa vào tội giảo hình! Con ơi! Ba nói dối một lần này thôi rồi ba chẳng thể nào nói dối với con được nữa. Mà em, em cũng tàn nhẫn với đứa con mà chính em đã rứt ruột sinh nó ra!

Anh…câm lặng mà…nức nở! Cõi lòng anh như muốn nổ tung ra. Ở đời, con có thể thiếu cha nhưng không khổ đau nào hơn bằng con trẻ thiếu hơi ấm của vòng tay mẹ!

Người bác sĩ đang cùng những điều dưỡng làm những động tác tháo dịch tràn ngoài tim cho thằng bé. Ông đang tiêm vào tĩnh mạch cho em loại thuốc Amiodarone như một cách còn nước, còn tát. Người ta nói ông này là trưởng khoa tim mạch có nhiều thành tích trong việc chữa bệnh tim bẩm sinh cho trẻ em. Nghe nói ông ta là chiến sĩ thi đua gì gì đó. Tim bẩm sinh thì chữa được nhưng tim nhiễm virút như thằng bé mắc phải này thì…bác nào, Giáo sư, Tiến sĩ y học nào cũng chào thua!

– Nếu em qua khỏi thì cũng khó mà sống yên ổn trong vòng từ hai đến tám năm nếu không có tim thay thế.

Vị bác sĩ trao đổi với người cha. Người cha van nài:

– Tôi sẽ cho con tôi được mà!

– Thì chúng tôi vẫn cố gắng hết sức mà. Mẹ em tới chưa?

– Tôi đã báo cho bên ngoại.

Người bác sĩ khẽ thở dài rồi thôi. Ông ta nhìn lên chỗ shoch điện. Điện thế QRS giảm nhanh. Dùng đến thuốc hổ trợ tim Amiodarone thay cho Epinephrine và nó đang nổi ban, sốt như thế mà không giảm, vị bác sĩ không nói gì nữa cả. Em bé không thể qua hết đêm nay sau bảy ngày cấp cứu.

Điện tâm đồ của em chạy vài nhịp dài, ngắn nữa rồi ngừng hẳn. Một người quen vội lấy cái phôn bấm số…

– Con à! Con!

Anh nhào tới. Thân xác như ngập trong bùn. Nó quắn lại, quay quắt và nhũn ra…Ôi trời! Anh rên khẽ, cố nén tiếng kêu thất thanh đang bật ra trong đau đớn. Anh lăn vào con và ôm lấy con trong hai cánh tay chẳng còn chút sinh khí không như mọi lần, anh ôm con trong những đêm mưa rơi rơi, ru con ngủ bằng cái giọng buồn hiu hắt. Hãy ráng mà sống lại rồi ba sẽ cho con trái tim, con ơi! Cho con ngay liền bây giờ! Nhưng thằng bé không nhúc nhích. Nó nằm yên trong tư thế của đứa trẻ chờ mẹ về ẩm bồng nựng nịu.

Môi nó còn nguyên vẹn một nụ cười mà lời nói dối của cha đã gắn lên môi nó. Mấy người mẹ của ba chiếc gường còn lại đang ôm chặt những đứa con vô lòng, nhỏ nước mắt. Nơi khoa sản, tiếng khóc oa oa của một em bé mới chào đời đang mang lại niềm hạnh phúc cho hai người làm cha, làm mẹ. Và trong phòng bác sĩ, những người hiếm con đang hồi hộp, chờ đợi người bác sĩ trao cho mình những đứa con mồ côi!

Ngoài kia, trong một khách sạn, một người đàn bà đang…ôm chặt tình nhân. Bên kia đại dương, tại một địa điểm gởi tiền về Việt Nam ở thành phố Paris, có một người đàn ông đang chuyển một nghìn Euro về cho một cái tên nữ: Nguyễn Hồng Châu!. Anh ta gởi xong thì bấm điện thoại. Người đàn bà trong khách sạn thò tay…tắt cái phôn di động.

Anh vuốt mắt cho con. Đôi mắt nó không chịu nhắm lại. Nó vẫn như đang mở ra chờ đợi một lời ước nguyện cuối cùng.

Cuối cùng, tôi đề nghị thương lượng. Nếu trong một tuần, Bánh Rán không làm điều gì khiến cô mẫu giáo và hàng xóm than phiền, thì tôi sẽ mua cho cu cậu một chiếc ôtô chạy điện.

Trong bảy ngày kế tiếp, vợ chồng tôi hoàn toàn yên ổn. Ở trường mẫu giáo về nhà, cu cậu thường ngồi hí hoáy vẽ. Nếu có đi chơi, thì quần áo Bánh Rán cũng chỉ lấm lem tí chút. Vợ chồng tôi rất ngạc nhiên. Ngạc nhiên hơn nữa, ngày chủ nhật, khi tôi dẫn Bánh Rán đi mua chiếc ôtô chạy điện mà con từ lâu ao ước, cậu đã từ chối mà khăng khăng chọn chiếc xe đạp ba bánh có rơ – moóc.

Một ngày kia, tôi lén đi theo khi cu cậu đạp xe ra sân chơi gần nhà, Bánh Rán mang theo mấy bức vẽ và một củkhoai luộc. Bánh Rán dừng xe, một cô bé nhỏ xíu, mắt một mí tung tăng chạy đến. Hai đứa nhỏ ngồi đung đưa chân trên ghế đá, chúi mũi xem “tác phẩm hội hoạ” của Bánh Rán. Cô bé bóc khoai, bẻ cho Bánh Rán miếng to,còn mình chỉ nhai nhỏ nhẻ. Bánh Rán vô tư ăn hết phần rồi… thèm thuồng nhìn miệng bạn gái. Mắt một mí chìa luôn miếng khoai cho cậu, còn cô bé ngắm tranh cho no lòng.

Về nhà, tôi không nói gì với vợ. Tôi chẳng muốn cô ấy thêm đau đầu về”mối tình” của Bánh Rán.

Bánh Rán ngày càng ngoan. Cu cậu hăng say học chữ, tập làm toán. Nhưng bánh kẹo và hoa quả trong tủ lạnh thì vơi đi nhanh chóng. Tôi quyết định nói chuyện thẳng thắn với cậu con trai. Và Bánh Rán thành thật kể về Su. Tôi hỏi: “Con thích bạn Su thật chứ?”. Cậu nhóc gật đầu: “Bạn ấy học cùng lớp Lá. Tụi con cất gối và cốc uống nước gần nhau trong tủ. Buổi trưa, con lấy gối ngủ cho Su. Còn ăn chè thì Su lấy cốc cho con, bố ạ. Việc nhẹ Su làm, việc nặng con làm hết! “. Tôi hơi chột dạ, vì ở nhà, mọi việc đều do vợ tôi gánh vác, đi làm về tôi chỉ đọc báo và xem TV mà thôi.

Tôi hỏi tiếp: “Con thường giành ăn của Su phải không? “. Bánh Rán ngoẹo đầu: “Bạn ấy bị sún nên ghét nhai lắm. Ở lớp, con nhường cho bạn ấy bát canh của con đấy! “. Tôi phì cười:”Sắp vào lớp 1, hết học chung, con nhớ Su chứ? “. Bỗng dưng, đôi mắt Bánh Rán mở to, lo âu: “Con sẽ cưới bạn Su, bố nhé? “. Tôi bàng hoàng, đùa: “Cưới nhau thì hai vợ chồng đi lại bằng gì? “.

“Con có xe đạp ba bánh đấy thôi. Su có thể ngồi sau rơ – moóc ạ”. “Nhưng khi có em bé sẽ vất vả đấy”, tôi nói nghiêm trang. Bánh Rán suy nghĩ rất lâu rồi cười rạng rỡ:”Su đẻ trứng, con gửi mẹ cất vào tủ lạnh. Con sẽ đi làm siêng năng. Khi nào có nhiều tiền, Su sẽ ấp quả trứng cho nở ra em bé. Con sẽ chăm sóc Su thật tốt, không để bạn ấy mệt tí nào bố ạ”. Tôi lặng đi, nhìn Bánh Rán. Những ý nghĩ ngây thơ mà cũng thật chững chạc hệt như của một chàng trai trưởng thành, biết yêu thương nên đầy trách nhiệm và lo toan.

Mai này Bánh Rán lớn lên, có lẽ sẽ lấy cô gái mắt một mí nào đó làm vợ. Dù cô gái ấy là ai, tôi cũng tin rằng người được con tôi yêu sẽ hạnh phúc. Bởi vì, một khi biết thương người phụ nữ của mình, người đàn ông sẽ nỗ lực rất nhiều. Tôi học được điều bí mật tuyệt vời ấy chính từ Bánh Rán.

Ông bà tôi đã cưới nhau được hơn nửa thế kỷ và họ cứ luôn hay chơi một trò đặc biệt của họ hằng ngày. Mục tiêu của trò chơi là một người phải viết từ “shmily” ở một nơi bất ngờ quanh nhà ,còn người kia sẽ đi tìm.

Ông bà bôi từ đó lên gờ cửa sổ. Nó được viết lên hơi nước còn đọng lại trên gương sau vòi nước nóng. Thậm chí, có lần bà còn lật từng tờ của tập giấy nháp trên bàn để tìm thấy “shmily” trên tờ cuối cùng. Những mảnh giấy nhỏ với chữ “shmily” được viết nguệch ngoạc được tìm thấy khắp nơi, có khi được nhét vào trong giày hoặc dưới gối. Từ “shmily” bí ẩn này gần như trở thành một phần trong ngôi nhà của ông bà tôi, cũng giống như đồ đạc vậy.

Thái độ hoài nghi và sự thực dụng ngăn cản tôi tin vào tình yêu nồng nàn và lâu dài. Cho đến khi tôi khám phá được “trò chơi” của ông bà tôi.

“Trò chơi” đi tìm từ “shmily” cứ tiếp diễn, cho đến khi bà bị bệnh ung thư. Bà yếu dần và không dậy được khỏi giường nữa. Và một ngày kia, tất cả chúng tôi đều phải đối diện với một thực tế đau lòng: Bà mất. “Shmily” được viết nguệch ngoạc bằng màu vàng trên một dải lụa hồng đặt cạnh giường bà vào hôm bà mất. Khi tất cả họ hàng và những người quen biết đã đi về, ông tôi lại gần giường bà nằm và bắt đầu hát cho bà nghe. Giọng ông khàn và nghẹn.

Tôi không bao giờ quên được khoảnh khắc ấy. Vì tôi biết tôi đã được chứng kiến một tình yêu không bao giờ chết.

Tôi hỏi ông tôi, sau bao nhiêu năm, rằng “shmily” có nghĩa là gì. Và lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, tôi được biết “shmily” đơn giản là “See how much I love you”

Tuổi thơ của nó đã qua, qua lâu lắm rồi. Tuổi thơ của nó không đủ thời gian để có thể dệt thành một thứ gọi là quá khứ. Nhưng ít nhất tuổi thơ của nó cũng được phủ lên một chút rêu mờ… để rồi cứ mờ ảo, chập chờn trong nó.

Ngày đó, ngày nó còn bé… Cái ngày ông còn sống bên nó, sao mà lúc đó nó bé nhỏ quá. Nhớ mỗi lần nó theo ông ra đồng, dấu chân to của ông in thật sâu trên ruộng còn nó thì cứ bước bàn chân nhỏ theo những dấu chân của ông. Nó thích lắm. Ông như người dẫn đường cho nó, dạy cho nó những điều mà có lẽ nó chưa bao giờ biết đến. Nó hay hỏi ông những câu hỏi… ngốc đến lạ. “Sao lại có mặt trời hả ông?”, “Sao con trâu phải cày ruộng hả ông?”, “Sao nắng lại nóng hả ông?”…Nó luôn lẽo đẽo theo sau lưng ông. Cho dù ông đi đâu… lên nương hay xuống ruộng, nó đều đi theo. Và nó biết, ông thương nó nhất trên đời… Nó yêu ông nhất trên đời.Cứ mỗi bận ông đi đám giỗ (nó hay gọi là ông đi ăn kỵ). Ông cũng đem nó đi theo. Ông luôn mặc một cái áo dài đen, quần dài màu trắng. Trên đầu ông đội một cái khăn đóng màu đen. Nó thường tọt tẹt theo sau, cầm chiếc dù đen to tướng của ông. Ông của nó là vậy… luôn luôn áo dài, khăn đóng và dù đen. Còn những lúc ông ra ruộng thì ông thường mặc quần dài xắn quá đầu gối, và một chiếc áo cánh trắng. Ông giản dị như Bác Hồ. Không hiểu sao mà nó hay liên tưởng ông là Bác. Cái hình dáng ông đi trước dắt theo nó đi sau vẫn mãi mãi in đậm trong đầu óc nó… từ trước và bây giờ vẫn vậy.

Ngày ông đi… Nó có biết gì đâu? Nó đang chơi trước sân… Bỗng dưng thấy mẹ nó chạy xộc vào nhà. Nó cũng vào, Tự dưng thấy mẹ ngồi cạnh giường ông. Nó chạy tới, lay lay ông. Tại nó thấy ông ngủ từ tối mà vẫn chưa dậy. Cái cảm giác lúc đó nó chạm vào ông, nó thấy chân ông cứng quá, lạnh quá. Rồi tự dưng nó thấy mẹ khóc. Nó không hiểu? Nó cứ đứng đó, lay ông dậy. Sao ông không dậy? Ông ngủ lâu quá. Mẹ nói ông ngủ… mãi rồi. Nó đã học lớp hai…Đó là lần đầu tiên nó hiểu rõ cảm giác mất đi người nó yêu nhất. Nó chẳng biết gì ngoài việc khóc ré lên. Nó khóc to quá. Chính bàn tay bé nhỏ của nó đã vuốt mắt ông. Khi ông đi, mắt ông không nhắm hẳn. Mẹ nói ông đi thanh thản lắm. Dường như ông chỉ chờ bàn tay bé nhỏ của nó. Nó thấy người ta đưa ông xuống cái hố sâu và to. Nó vừa khóc vừa sợ. Rồi khi cái hố to lấp đầy, nó cứ ngồi đó… khóc và hối tiếc.

Bây giờ nó ngồi bên ngôi mộ xanh rợp cỏ, nó không còn khóc…

Chuyện kể về một người lính trẻ Hoa Kỳ trở về nhà sau khi tham chiến tại Việt Nam. Từ thành phố San Francisco người lính trẻ gọi điện thoại về nhà cha mẹ. “Cha mẹ ơi, con đang trở về nhà, nhưng con có một điều xin cha mẹ. Con có đem theo một người bạn thân .”

“Ðược “, cha mẹ người lính trẻ trả lời bên kia đầu giây điện thoại, “Cha mẹ thích nó đi cùng con về đây và muốn được gặp nó.”

“Nhưng có một điều con muốn thưa với cha mẹ ,” người con nói tiếp, “bạn con bị thương tích trầm trọng trong lúc giao chiến. Nó dẫm phải mìn, mất một cánh tay và một chân. Nó không có nơi nào để ở, và con muốn nó về ở chung với gia đình ta. ”

“Con ơi! cha mẹ rất tiếc khi nghe điều đó. Chúng ta có thể giúp nó tìm một nơi nào đó cho nó ở. ”

“Không, con muốn nó về ở với con, với gia đình ta .”

“Con,” người cha nói, con không biết con đang nói cái gì. Một người tàn tật sống với gia đình chúng ta, sẽ trở thành gánh nặng cho gia đình. Chúng ta có một đời sống riêng, và chúng ta không thể để việc đó ảnh hưởng đến đời sống chúng ta. Cha mẹ nghĩ rằng con nên về nhà và quên đi người bạn này. Bạn của con sẽ có thể tự tìm cuộc sống cho chính nó .”

Nghe đến đây người con chết lặng người, không thể nào nói thêm được điều gì nữa và cúp máy điện thoại. Người cha không còn nghe thấy gì nữa.

Vài ngày sau đó, cha mẹ người lính trẻ nhận được điện thoại từ sở cảnh sát San Francisco báo tin người con của họ đã chết sau khi rơi từ trên lầu một cao ốc. Cảnh sát tin là nạn nhân đã tự tử. Cha mẹ người con đau khổ đáp máy bay đến San Fransisco, vào thẳng nhà quàng thành phố nhận diện xác con. Họ xác nhận nạn nhân chính là đứa con trai yêu quý của họ, mà họ mới nói chuyện với nó vài ngày trước đây. Nhưng đau đớn thay, họ đã khám phá ra một điều mà họ đã không biết, đứa con trai của họ chỉ có một chân và một cánh tay!!

“Cha mẹ người lính trẻ trên đây cũng giống như số đông chúng ta. Chúng ta chỉ thích yêu những người đẹp đẽ, khỏe mạnh, cơ thể lành lặn hay những cái gì vui thích chung quanh chúng ta. Chúng ta không thích những người có thể gây rắc rối và phiền phức đến chúng ta. Chúng ta thích xa lánh những người bệnh hoạn, ốm đau, tật nguyền, ngu xi, đần độn. Cảm ơn đến những người không có tâm như vậy. Có những người mở rộng vòng tay thương yêu đón nhận chúng ta vào gia đình họ, không điều kiện, không màng đến hậu quả có thể xảy ra sau đó. Ðêm nay, trước khi đi ngủ, hãy nguyện cầu cho chúng ta có khả năng chấp nhận những hoàn cảnh tương tự, và giúp chúng ta thấu hiểu những người khác biệt hoàn cảnh với chúng ta…”