“Má! Má lên đây làm gì?”. Cô sinh viên sắp nhận bằng cử nhân giãy nãy lên hỏi người mẹ quê mùa còm cõi.

– “Má nghỉ bán một bữa lên coi con lãnh bằng tốt nghiệp”.

– “Không được đâu! Bữa nay bạn con đông lắm, mà má lại ăn mặc thế này…”.

– “Thì má có còn bộ nào khác đâu. Thôi cho má vào. Má…”.

– “Thôi, thôi, má về đi. Con thì thế này, má thì thế kia… Tụi bạn con nó cười…!”.

Nói rồi, cô sinh viên xinh đẹp chạy ào vào trong hội trường…

Vừa lúc người xướng tên giới thiệu: “Sinh viên Phạm Thị P.X. là một trong những sinh viên xuất sắc của trường.”

” Chiều nào cũng vậy, trên đường đi làm về, tôi đều dừng xe để mua hàng cho một bà lão mù ở ven đường. Dòng người tấp nập, vội vã ngược xuôi, chẳng mấy ai để ý đến một dáng người nhỏ nhỏ, ngồi ở một góc ven đường…

Gánh hàng của bà không có gì nhiều, chỉ vài phong kẹo cao su, dăm ba chiếc kẹo lạc và vài gói bánh. Tôi mua và luôn đưa nhiều hơn số tiền bà nói. Một lần, tôi đ
ánh bạo hỏi “Bà ơi, con bà đâu mà để bà phải ngồi đây bán hàng cực khổ thế này?”. Bà im lặng, nhưng vài giọt nước mắt khẽ lăn xuống hai gò má rám nắng. Buổi hoàng hôn của cuộc đời, bà không được ở gần con.

Một người bạn thân của tôi, vì nhà buôn bán, lại ở trên phố cổ chật chội nên phải đưa bà ngoại của cậu vào viện dưỡng lão. Mỗi cuối tuần, cậu lại đưa mẹ vào thăm bà. Một lần tôi theo cậu vào chơi, và chẳng thể nào quên được hình ảnh bà chống gậy, đứng mãi ở cửa phòng để ngóng cháu trai. Ngồi chơi được một lúc, bà lại giục đi về, rồi bà lại đứng ở cửa, nhìn theo bóng chúng tôi đi xa dần. Tôi hỏi “Cả tuần bọn cháu mới vào thăm, bà ở đây có buồn không?”, bà cười móm mém “Có người vào chơi là bà mừng lắm rồi, ở đây có những ông bà, đến lúc chết con cái mới đến để đưa…”.

Cuộc đời con người ta, khi sinh ra đã phải chịu vòng luân hồi sinh – lão – bệnh – tử, cũng giống như bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Em và tôi, đều đang ở những ngày của mùa Xuân tươi đẹp và tràn trề nhựa sống, nhưng đã bao giờ chúng ta sống và nghĩ chậm lại, rồi thảng thốt nhận ra rằng, trước khi Xuân đến, bao nhiêu chiếc lá vàng đã rơi rụng cuối Thu?

Tôi không được sống cùng ông bà, vì bố mẹ đã lên thành phố lập nghiệp từ khi tôi chưa được sinh ra. Tôi cũng không được gặp ông nội, bà ngoại lần nào, vì cả hai đã mất từ khi tôi còn chưa ra đời. Mỗi lần tôi về quê, nhìn dáng ông ngoại lam lũ, chiếc áo bảo hộ ướt đẫm mồ hôi, bà nội khệ nệ bưng nồi cám lợn, cặm cụi ngồi bóc ngô, dỡ lạc, lại thấy thương ông, thương bà vô hạn, dù các chú, các dì, cũng như bố mẹ tôi chẳng muốn ông bà phải vất vả. Dù đã ở bên kia của đỉnh dốc, bố mẹ vẫn luôn muốn làm điều gì đó cho con mình, tận cho đến khi sức cùng, lực kiệt.

 
Tôi đã nghe em than vãn, kêu ca vì bố mẹ không cho em nhiều tiền, bố mẹ không dễ tính, không chiều em như bố mẹ của bạn bè. Em à, nếu em cứ quen NHẬN mãi, đến bao giờ em mới học được chữ CHO? Tôi chỉ muốn em nhớ rằng, khi sinh ra, có bốn thứ em không thể nào chọn lựa: Bố mẹ, hình hài, giới tính, và cái tên. Khi lớn lên, em có thể thay tên đổi họ, em có thể chăm chút cho hình thể mình đẹp hơn, khuôn mặt xinh xắn hơn. Thậm chí, em sẽ có quyền được sống đúng với giới tính thật của mình. Chỉ duy nhất có một thứ em không thể thay đổi: Người đã sinh ra em. Thế nên, xin em đừng bao giờ trách móc bố mẹ, chỉ vì những so sánh khập khiễng và suy nghĩ ích kỷ của mình. Vì những đứa con của mình, bố mẹ thực sự đã hy sinh nhiều hơn em tưởng.

Tôi vẫn còn nhớ như in một câu chuyện, dù đã cũ kỹ lắm rồi. Một cậu thanh niên vì ham chơi, đua đòi với bạn học đã nói dối mẹ cần tiền đóng học để lấy tiền đi chơi với bạn. Cầm bọc tiền phần nhiều là tiền lẻ mà mẹ cậu gom góp từng ngày, cậu vội vã phóng xe đi thẳng. Tối uống rượu về say, cậu vô tình quệt xe vào gánh hàng rong của một người phụ nữ. Cậu cao giọng quát “Đi đứng thế hả bà già!”. Người phụ nữ thoáng ngẩng lên, rồi cụp ngay mắt xuống. Con trai bà đã làm hỏng gánh xôi đêm bà định bán thêm để lấy tiền cho cậu đi học…

Tôi thực sự thấy chạnh lòng, khi thấy một người già ăn tối một mình. Cô đơn trong quán ăn đông đúc. Tôi thực sự thấy sợ hãi, khi ngày ngày vẫn nghe tin tức về con cái ngược đãi cha mẹ, chín người con không nuôi nổi một mẹ… Nực cười thay, khi xưa kia lũ con còn thơ bé, mình mẹ một tay nuôi lớn cả chín người.

Xin em, dù chỉ là trong suy nghĩ, cũng đừng bao giờ từ chối bố mẹ mình. Hãy tập cho đi niềm yêu thương, sự quan tâm và lòng kính trọng ngay từ lúc này, khi bố mẹ vẫn đang trong những ngày mùa Hè sôi nổi và vẫn đang hết lòng hết sức vì em. Đừng để mùa Thu của cuộc đời bố mẹ nhuốm một màu vàng buồn tủi. Nắng hoàng hôn, sẽ là nắng huy hoàng, nếu như em yêu thương, quan tâm và lo lắng cho bố mẹ, ông bà mình, như họ đã, đang và sẽ mãi làm với em.

Đừng chần chừ thêm phút giây nào, em nhé.

Vì biết đâu đấy, một sớm mai kia, khi em mở mắt ra, đã là mùa lá rụng…”

Bữa cơm tối dọn ra nhưng bố con nó chưa ăn vội. Từ ngày