Sáng qua, ngồi trên ghế xử ly hôn, ngỡ ngàng thấy em ôm con ngồi bên dưới, mắt đỏ hoe. Tối về, lục lại trang thư cũ định viết tiếp. Tìm mãi, không có cây bút nào trùng với màu mực cũ…

– Ngô Thị Thu Vân –

Có một người đàn ông bị tai nạn giao thông. Vụ tai nạn quá khủng khiếp đã làm ông mất cả hai chân và cánh tay trái. Thậm chí bàn tay phải của ông cũng chỉ còn ngón cái và ngón trỏ. Nhưng ông vẫn còn sở hữu một trí não minh mẫn và một tâm hồn rộng mở.

Suốt những ngày nằm viện, ông rất cô đơn vì ông không còn người thân hay họ hàng. Không ai đến thăm. Không điện thoại, không thư từ. Ông như bị tách khỏi thế giới.

Rồi vượt qua thất vọng, ông nảy ra một ý định: Nếu ông đã mong nhận được một lá thư đến thế, và một lá thư có thể đem lại niềm vui đến thế thì tại sao ông lại không viết những lá thư để đem lại niềm vui cho người khác? Ông vẫn có thể viết bằng hai ngón tay của bàn tay phải dù rất khó khăn. Nhưng ông biết viết thư cho ai bây giờ? Có ai đang rất mong nhận được thư và ai có thể được động viên bởi những lá thư của ông? Ông nghĩ tới những tù nhân. Họ cũng cô đơn và cần sự giúp đỡ.

Đầu tiên, ông viết thư tới một tổ chức xã hội, đề nghị chuyển những lá thư của ông vào trong tù. Họ trả lời rằng những lá thư của ông sẽ không được trả lời đâu, vì theo điều luật của bang, tù nhân không được viết thư gửi ra ngoài. Nhưng ông vẫn quyết định thực hiện việc giao tiếp một chiều này.
Ông viết mỗi tuần hai lá thư. Việc này lấy của ông rất nhiều sức khỏe, nhưng ông đặt cả tâm hồn ông vào những lá thư, tất cả kinh nghiệm của cuộc sống, cả niềm tin và hy vọng. Rất nhiều lần ông muốn ngừng viết, vì không bao giờ ông biết những lá thư của ông có ích cho ai hay không. Nhưng vì việc viết thư đã thành thói quen nên ông vẫn tiếp tục viết.
Rồi đến một ngày kia ông, cuối cùng ông cũng nhận được một bức thư. Thư được viết bằng loại giấy nhà tù, do chính người quản giáo viết. Bức thư viết rất ngắn, chính xác là chỉ có vài dòng như sau:

“Xin ông hãy viết thư trên loại giấy tốt nhất ông có thể có được. Vì những lá thư của ông được chuyền từ phòng giam này sang phòng giam khác, từ tay tù nhân này sang tù nhân khác đến mức giấy đã bị rách cả. Xin cảm ơn ông.”

Một lần trên xa lộ, tôi thấy một nhóm cảnh sát hoàng gia Canada và vài người công nhân đang tháo gỡ phần còn lại của một chiếc xe tải bị mắc kẹt bên vách đá. Tôi đậu xe lại, nhập vào nhóm tài xế xe tải đang lặng lẽ quan sát đội công nhân.

Một cảnh sát bước lại chỗ chúng tôi chậm rãi nói: “Rất tiếc, người tài xế đã chết khi chúng tôi phát hiện ra anh ta. Có lẽ anh ấy bị lạc tay lái trong lúc trời có bão tuyết hai ngày trước đây. Thật khó để nhận ra người bị nạn nếu chúng tôi không may mắn thấy ánh nắng phản chiếu từ kính chiếu hậu”. Viên cảnh sát lắc đầu buồn bã, rút trong túi áo khoác một lá thư: “Đây này, các anh nên đọc cái này. Tôi đoán anh ấy đã sống được khoảng hai giờ trước khi chết vì lạnh”.

Tôi chưa bao giờ thấy cảnh sát khóc. Tôi nghĩ họ đã thấy quá nhiều cái chết và chứng kiến nhiều cảnh tượng hãi hùng nên họ không còn cảm giác gì trước những việc tương tự. Nhưng viên cảnh sát ấy đã lau nước mắt và đưa tôi lá thư. Đọc thư, tôi cũng như những người tài xế khác, không nói lời nào, chỉ lặng lẽ giấu những giọt nước mắt, trở về xe của mình.

Những từ ngữ trong thư như nung cháy tôi. Và sau nhiều năm, nó vẫn còn khắc sâu trong trí nhớ, như thể tôi đang cầm nó trước mặt. Tôi muốn chia sẻ lá thư đó với bạn, bạn bè của bạn và gia đình của họ.

Thư của Bill, tháng 12 năm 2000

“Vợ yêu quý của anh,

Đây là lá thư mà không người đàn ông nào muốn viết. Nhưng anh cũng đủ may mắn khi có một ít thời gian nói lên những gì anh đã quên nói nhiều lần trước đây.

Anh yêu em, em yêu ạ. Em đã từng nói đùa rằng anh yêu chiếc xe tải còn hơn cả yêu em bởi vì anh dành nhiều thời gian cho nó quá! Anh yêu cái khối sắt này vì nó cần cho chúng ta. Nó chứng kiến anh vượt qua những nơi khó khăn, những giờ khó nhọc. Anh đã có thể luôn kỳ vọng vào nó trên những chuyến hàng xa và nó luôn mau chóng giúp anh hoàn thành công việc. Nó không bao giờ làm anh thất vọng. Nhưng em có biết rằng anh yêu em cũng bởi những lý do đó. Em cũng đã chứng kiến anh vượt qua những thời khắc khó khăn.

Anh nhớ anh đã than phiền về chiếc xe cũ kỹ vậy mà anh không nhớ em cũng từng than thở khi mệt mỏi trở về nhà. Anh quá lo nghĩ đến những rắc rối của mình đến nỗi không nghĩ gì đến em. Anh nghĩ về những thứ em đã phải từ bỏ vì anh: quần áo, du lịch, tiệc tùng, bạn bè… Em đã không bao giờ trách móc và vì lý do nào đó anh đã không bao giờ nhớ cám ơn em. Khi anh ngồi uống cà phê với bạn bè, anh luôn nói về chiếc xe và những khoảng tiền sửa chữa nó. Anh nghĩ anh đã quên mất em là người bạn đời của anh.

Sự hy sinh và phấn đấu của em cũng nhiều như việc anh cố gắng để có được một chiếc xe mới. Anh rất hãnh diện về chiếc xe này và anh cũng rất hãnh diện về em. Nhưng anh chưa bao giờ nói với em điều đó. Anh cho đó là điều dĩ nhiên em đã biết. Nhưng nếu anh dành nhiều thời gian với em thay vì để chùi rửa, lau bóng chiếc xe thì anh đã có thể nói những lời thật lòng mình với em.

Nhiều năm tháng qua, trong những lần rong ruổi trên đường, anh biết những lời cầu nguyện của em luôn theo anh. Nhưng lần này những lời đó không đủ. Anh đang đau quá. Anh đang trên chặng đường cuối cùng. Và anh muốn nói lên những điều mà lẽ ra anh phải nói nhiều lần trước đây. Những điều bị lãng quên vì anh quá quan tâm đến chiếc xe và công việc.

Anh đang nghĩ đến những ngày kỷ niệm của hai đứa hay ngày sinh nhật đã bỏ lỡ, cả những vở kịch, những trận đấu hockey của các con mà em phải tham dự một mình vì anh đang đâu đó trên đường. Anh đang nghĩ về những đêm em cô đơn và nghĩ đến anh đang ở đâu, công việc như thế nào. Anh đang nghĩ về những lúc anh muốn gọi cho em chỉ để nói lời chúc ngủ ngon nhưng vì lý do gì đó lại tiếp tục chạy xe. Anh nghĩ về những giây phút thanh thản, yên lành khi nghĩ đến em cùng các con. Những bữa cơm gia đình em dành nhiều thời gian để chuẩn bị và tìm nhiều lý do để giải thích với các con vì sao anh không ăn cùng. (Vì anh đang bận thay dầu cho xe, anh đang bận sửa xe, anh đang ngủ vì buổi sáng anh phải đi sớm,…). Luôn luôn có một lý do nào đó! Khi chúng ta lấy nhau, em không biết thay bóng đèn, nhưng chỉ hai năm sau em đã có thể sửa lò sưởi những khi trời bão trong khi anh đang chờ dở hàng ở Florida.

Anh đã phạm nhiều sai lầm trong đời nhưng nếu nói anh chỉ có một lần quyết định đúng, anh nghĩ đó là khi anh hỏi cưới em.

Cơ thể anh đang đau. Nhưng tim anh thì đau hơn nhiều. Em không có mặt lúc anh ra đi, lần đầu tiên từ khi chúng ta có nhau. Anh thật sự thấy cô đơn và sợ hãi. Anh cần em nhiều lắm và anh biết đã quá trễ rồi. Anh nghĩ thật là tức cười, bây giờ tình yêu của anh thì đang ở xa anh ngàn dặm còn khối sắt vô tri đã sai khiến cuộc sống của anh nhiều năm nay thì đang ở đây. Nhưng anh cảm thấy em đang ở cạnh. Anh có thể cảm nhận tình yêu của em, trông thấy khuôn mặt em. Em đẹp lắm, có biết không? Anh nghĩ gần đây anh không nói với em điều đó dù em vẫn rất xinh đẹp.

Hãy nói với các con rằng anh yêu chúng rất nhiều. Anh sợ phải ra đi quá nhưng giờ phút đó đã đến rồi em yêu ạ. Anh yêu em rất nhiều. Hãy nhớ chăm sóc bản thân và luôn nhớ rằng anh đã yêu em nhiều hơn bất cứ cái gì trên đời. Anh chỉ quên không nói với em điều đó mà thôi.

Anh yêu em!

Bill.”

Lời ngỏ:

“…Nếu bạn đang chờ đến ngày mai, tại sao lại không thực hiện mọi thứ ngay trong ngày hôm nay ? Bởi nếu ngày mai không bao giờ tới, bạn sẽ phải hối tiếc rất nhiều vì đã không dành những giây phút hiếm hoi còn lại để sẻ chia một nụ cười, một cái ôm…

…Hãy giữ những người mà bạn thật sự yêu thương trong vòng tay của mình, thì thầm vào tai họ, nói với họ rằng bạn yêu thương họ nhiều như thế nào…”

– Nếu tôi biết rằng…

Ba chờ con vào trường yên ổn, sắp xếp nơi ăn chốn ở giữa khung cảnh nội trú rồi mới viết thư cho con. Sỡ dĩ như vậy vì Ba muốn con đọc được khi xa nhà, ấy là khi con hướng về gia đình là nơi yên ấm nhất.

Ba muốn con đọc thư của Ba với một chút nhớ nhung, Ba lợi dụng sự nhớ nhung đó như một cửa sổ mở vào hồn con. Ba chắc chắn con sẽ ngượng khi đọc lá thư này vì con thấy Ba già hơn văn vẽ. Nhưng cứ để ngòi bút của ba tự nhiên hơn vì hôm nay Ba muốn nói với con những điều nghiêm trọng khác thường, khác với sự nô đùa thân mật hàng ngày của ba.

“Người con gái là một bông hồng”.

Đáng lẽ, ba nên nhường Mẹ con nói với con những điều Ba sắp nói. Nhưng nội dung bức thư này chứa đựng cái nhìn của phái nam đối với phái nữ. Điều này Ba nghĩ Ba sành hơn Mẹ.

Con đã 20 tuổi rồi, Ba biết là con không còn con nít nữa nhưng chưa hẳn là người lớn, con đặt chân vào khung cảnh Ba muốn giúp con ít nhiều, đó là ý tưởng mới mà mọi người cha đều muốn nói với con gái mình. Nhưng do một điều trở ngại nào đó nên lần lữa để rồi cuối cùng không bao giờ nói được. 20 tuổi ấy là lúc con nên nghe ít nhiều sự thật mà từ xưa tới nay Ba chưa hề nói với con. Có thể con nhìn thấy sự thực trong cuốn tiểu thuyết nào đó và có tính chất thơ mộng và tệ hại hơn nữa là lãng mạn…? Nhưng tốt hơn hết ba nên nói những điều mà nghĩa vụ làm cha nhất định phải nói. Con nên có bạn trai trong thời buổi mới, con không thể khước từ điều ấy, huống hồ người chồng tương lai của con sau này theo quan niệm bây giờ khó có thể nằm ngoài số bạn trai của con.

Có bạn trai không có nghĩa là buông tuồng với họ, có những câu đùa của họ con phải nên tiếp với vẻ mặt lạnh nhạt để kẻ đối thoại biết rằng phải tôn trọng phẩm giá của người con gái. Nhưng không phải vì vậy mà con trình diện với một bộ mặt đăm đăm, một bộ mặt “kín cổng cao tường” làm tắt hết mọi nguồn cảm hứng, làm xa cách tất cả các bạn trai của con và đồng thời cái may mắn tình duyên tốt đẹp. Một giáo nữ nào đó đã nói rằng “người con gái là một bông hồng”. Đúng đấy con ạ! Nhưng hãy là các que đâm vào bàn tay tàn bạo.

Một buổi đẹp trời nào đó con sẽ nhận được một bức thư tỏ tình. Điều đó không phải là trọng tội mà con phải dấu Ba Mẹ, trái lại Ba Mẹ mong muốn và ước ao, mong con thông báo cái hân hạnh ấy với Ba Mẹ và quả là buồn cho một người thiếu nữ nào không có bức thư xanh nào đến. Con có quyền yêu hoặc không nhận lời tỏ tình nhưng quyền tỏ tình thuộc về phái nam. Con nghe rõ: không bao giờ giành lấy quyền ấy của họ nhưng cũng không bao giờ báo cáo sự kiện xảy ra ấy với mọi người. Dù điều đó làm con thỏa mãn lắm. Trước tiên là không lịch sự với người gửi thư, kế đó là con đặt ra vấn đề tự ái không cần thiết đối với bạn trai. Con thử nghĩ mà xem, lan truyền cho mọi người biết chàng trai vừa bị khước từ tình yêu thì còn gì là thể diện cho “nạn nhân”. Và con gái của Ba cũng không thiếu tính giáo dục để đến nỗi gửi thư về người chủ của nó – Luật tình yêu cũng đòi hỏi phải lịch sự, tế nhị hơn mọi trò chơi thanh nhã khác con ạ. 

Nếu con không chê Ba Mẹ có một chút kinh nghiệm thì không là người đi xe lửa bị đặt hướng đi cố định. Con đừng lo lắng những kinh nghiệm của Ba Mẹ có thể đi trái vì như thế nó sẽ bóp nghẹt tình cảm mới mẻ vừa mới chớm nở. Ba muốn con rõ những yếu tố sẽ giúp con trong việc lựa chọn họ, quyền quyết định phải thuộc về con. Khi con trưởng thành có nghĩa là vài ba năm nữa con có thể kết hôn với một người nghệ sĩ nghèo nhưng, Ba muốn nói với con rằng “nghệ thuật thường đi đôi với chất kham khổ của một nghệ sĩ” thì Ba Mẹ sẽ chúc con lên đường may mắn.

Khi đã yêu con đừng tính toán.

Cuộc đời là một biến thiên vô cùng di động. Ba Mẹ sẽ không thể cho con lời khuyên cố định, có giá trị trong mọi trường hợp như một thứ “cẩm nang” mà khi “hạ sơn” các sư phụ có thói quen trao lại cho các đệ tử. Nhưng dòng đời Ba Mẹ cũng đã trải qua khá nhiều, có thể nào không chia sẽ những điều mình biết cho con- người mà Ba Mẹ rất mực yêu thương! Nhân danh tình yêu đó Ba Mẹ mong con thành đạt tuyệt đối dù cho con có phạm tội gì với Ba Mẹ thì Ba Mẹ cũng sẵn sàng tha thứ. Sự che dấu là đầu dây cho mọi tội lỗi.

Con nên tham gia các buổi họp tập thể với điều kiện nó không phải là môi trường cho những vụ vụng trộm thiếu đẹp đẽ. Ba muốn đề cập tới những buổi dạ tiệc kéo dài quá nữa đêm. Khiêu vũ là một cử chỉ đẹp ăn sâu vào phong tục phương tây du nhập vào xứ mình, một xứ mà ấm ức còn đè nặng lên tim những người thanh niên. Khiêu vũ có thể biến thành trò chơi lợi dụng, ma sát có thể đem đến những con đường trơn tuột. Có thể một chàng trai mời con một bữa cơm thân mật, con nhận lời mời với một điều kiện anh ta tỏ ra có giáo dục và quen biết với con khá lâu. Tốt hơn hết con ạ, con nên cáo biệt chàng trai sau bữa ăn, con nên giữ bình tĩnh cho lý trí. Ba biết con phải can đảm lắm mới giã từ sớm như vậy. Nhưng tất cả nghệ thuật gây tình cảm của người con gái là không bao giờ cho chiêm ngưỡng, cho thưởng trọn niềm chiến thắng…

Con cũng đừng bao giờ đặt mình vào thế yếu, con phải biết tình yêu dù sao cũng là thành sự tranh chấp, kẻ yếu thì ngã trước. Không yêu sao được khi con đến phòng một chàng trai có đèn mờ ảo, có nhạc ru êm, có lời êm mật ngọt, có những cử chỉ yêu thương… cũng vì vậy con nên tránh những khung cảnh đặt con vào sự yếu mềm. Một khúc sông vắng, một đoạn đường khuya, một công viên vắng người. Bắt sao được khi kẻ thắng bao giờ cũng là kẻ mạnh. Ba tin rằng con không cổ hủ đến độ từ chối một bó hoa tươi mà chàng đã tặng con. Nhận đi con, đặt nó dưới chân tượng đài tình ái. 

Tình yêu không phải là tội lỗi, nhưng con gái của Ba phải khước từ những tặng phẩm được đánh giá là ẩn nấp một sự mua chuộc. Kẻ không muốn bạn phải khước từ giá mua dù giá đó có cao đến bao nhiêu. Nhưng nếu con chưa có ý định kết ước lâu dài thì con hãy từ chối ngay món quá ẩn chứa một vật ước. Một chiếc nhẫn cưới, một món nữ trang. Ba đố con biết khi đôi trai gái đoạn tuyệt nhau thì điều đầu tiên họ làm gì? Họ đòi nhau thư từ và hình ảnh con ạ! Buồn cười nhỉ, khi thắm thiết cho nhau những lời yêu thương nồng nàn và trao cho nhau những tấm ảnh mà mặt trái ngang bằng những lời đề tặng nồng nàn.

 

Tình yêu đẹp nhất sẽ đến với con nếu con làm đúng lới ba dặn.

Dù con có sợ, tình yêu vẫn cứ đến. Nếu là niềm vui thì con hãy âu yếm lấy nó như âu yếm với trẻ thơ. Nếu nó là vết thương lòng, có thể tâm hồn con gái vấn vương nhưng rồi ai đó sẽ băng hộ vết thương cho con. Nhưng bao giờ con tự hỏi: Người yêu con có chung thủy với con không? Cái thứ tình yêu mà đem ra mặc cả như một món hàng ngoài chợ thì không phải là tình yêu nữa. Khi đã yêu con đừng tính toán. Nếu người con yêu là người nghèo khổ thì con hãy cùng họ lao động để tô thắm tình yêu, nếu người con yêu là một người cụt chân thì con sẽ là cái nạng vững chắc cho đời họ. Tình yêu đẹp nhất sẽ đến với con nếu con làm đúng lới ba dặn.

Con phải độ lượng và giàu lòng tha thứ, nếu có sự hối hận thực sự thì con sẽ phải chung thủy với người mình yêu. Nếu con bỏ mất hai chữ quý giá đó thì con xấu hổ không có gì mua lại được. Con không thể tự hào với gia đình, chồng – con. Con phải luôn nghĩ rằng họ yêu con vì lẽ gì? Nếu họ yêu con vì sắc đẹp thì con phải nhớ rằng sắc đẹp sẽ tàn phai. Nếu họ yêu con vì chức tước thì con khẳng định người đó không yêu con. Con phải từ chối và trả lời rằng: “Địa vị không đem lại hạnh phúc cho con người mà chỉ có ai lao động chân thành mới thỏa lòng người chân chính”.

Nếu con để kẻ nào đó đặt cái hôn ranh mãnh lên môi con thì trước khi hôn họ đã khinh con, khi hôn họ cũng khinh và sau khi hôn họ càng khinh hơn. Người nào biết sống vì con, vui khi con có tin vui, buồn khi con có nỗi buồn, người đó nhất định sẽ là chồng con. Hãy yêu đi con, yêu tha thiết như mẹ đã từng yêu Ba vậy!