Tuổi thơ của nó đã qua, qua lâu lắm rồi. Tuổi thơ của nó không đủ thời gian để có thể dệt thành một thứ gọi là quá khứ. Nhưng ít nhất tuổi thơ của nó cũng được phủ lên một chút rêu mờ… để rồi cứ mờ ảo, chập chờn trong nó.

Ngày đó, ngày nó còn bé… Cái ngày ông còn sống bên nó, sao mà lúc đó nó bé nhỏ quá. Nhớ mỗi lần nó theo ông ra đồng, dấu chân to của ông in thật sâu trên ruộng còn nó thì cứ bước bàn chân nhỏ theo những dấu chân của ông. Nó thích lắm. Ông như người dẫn đường cho nó, dạy cho nó những điều mà có lẽ nó chưa bao giờ biết đến. Nó hay hỏi ông những câu hỏi… ngốc đến lạ. “Sao lại có mặt trời hả ông?”, “Sao con trâu phải cày ruộng hả ông?”, “Sao nắng lại nóng hả ông?”…Nó luôn lẽo đẽo theo sau lưng ông. Cho dù ông đi đâu… lên nương hay xuống ruộng, nó đều đi theo. Và nó biết, ông thương nó nhất trên đời… Nó yêu ông nhất trên đời.Cứ mỗi bận ông đi đám giỗ (nó hay gọi là ông đi ăn kỵ). Ông cũng đem nó đi theo. Ông luôn mặc một cái áo dài đen, quần dài màu trắng. Trên đầu ông đội một cái khăn đóng màu đen. Nó thường tọt tẹt theo sau, cầm chiếc dù đen to tướng của ông. Ông của nó là vậy… luôn luôn áo dài, khăn đóng và dù đen. Còn những lúc ông ra ruộng thì ông thường mặc quần dài xắn quá đầu gối, và một chiếc áo cánh trắng. Ông giản dị như Bác Hồ. Không hiểu sao mà nó hay liên tưởng ông là Bác. Cái hình dáng ông đi trước dắt theo nó đi sau vẫn mãi mãi in đậm trong đầu óc nó… từ trước và bây giờ vẫn vậy.

Ngày ông đi… Nó có biết gì đâu? Nó đang chơi trước sân… Bỗng dưng thấy mẹ nó chạy xộc vào nhà. Nó cũng vào, Tự dưng thấy mẹ ngồi cạnh giường ông. Nó chạy tới, lay lay ông. Tại nó thấy ông ngủ từ tối mà vẫn chưa dậy. Cái cảm giác lúc đó nó chạm vào ông, nó thấy chân ông cứng quá, lạnh quá. Rồi tự dưng nó thấy mẹ khóc. Nó không hiểu? Nó cứ đứng đó, lay ông dậy. Sao ông không dậy? Ông ngủ lâu quá. Mẹ nói ông ngủ… mãi rồi. Nó đã học lớp hai…Đó là lần đầu tiên nó hiểu rõ cảm giác mất đi người nó yêu nhất. Nó chẳng biết gì ngoài việc khóc ré lên. Nó khóc to quá. Chính bàn tay bé nhỏ của nó đã vuốt mắt ông. Khi ông đi, mắt ông không nhắm hẳn. Mẹ nói ông đi thanh thản lắm. Dường như ông chỉ chờ bàn tay bé nhỏ của nó. Nó thấy người ta đưa ông xuống cái hố sâu và to. Nó vừa khóc vừa sợ. Rồi khi cái hố to lấp đầy, nó cứ ngồi đó… khóc và hối tiếc.

Bây giờ nó ngồi bên ngôi mộ xanh rợp cỏ, nó không còn khóc…

Nhà nó nghèo, ba nó không biết đang ở đâu, làm gì, chỉ biết mẹ nó giờ đang làm mướn cho người ta.
Vào mỗi lần ra chơi, nó vẫn ngồi đó, dưới gốc cây gần cái cổng lớn của trường, nơi có thể quan sát hết những gì xảy ra bên ngoài đường phố. Đó cũng là nơi nó có thể thấy tụi bạn nhà giàu mua nhũng cây kem lạnh đến tê người, dưới cái nắng oi ả ở cái thành phố Sài Gòn nóng nực này ..
Nhưng chỉ nhìn thôi. Nhà nó nghèo, ba nó không biết đang ở đâu, làm gì chỉ biết mẹ nó giờ đang làm mướn cho người ta. Lo học phí cho nó học tới lớp ba ở cái đất Sài thành này cũng là một điều khó khăn lắm rồi, chứ nói chi đến tiền ăn quà vặt của nó. “Ực” nó cố nén nước bọt trong miệng lại, hai mắt nhắm nghiền lại, cái đầu nó cuối xuống lắc qua lắc lại thật mạnh nhiều lần cho thoát khỏi cái cảm giác thèm thuồng. Nhưng mỗi lần làm như vậy xong thì đôi mắt nó lại nhìn tụi bạn ăn kem nhiều hơn nữa.
Chẳng ai biết cảm giác của nó lúc này cả, nó cũng chẳng bao giờ kể cho mẹ nó nghe. Chỉ có một người duy nhất biết, ông vẫn nhìn theo nó mỗi lúc ra chơi. Chắc tại mỗi lần ra chơi nó cứ ngồi dưới gốc cây một mình nên ông mới để ý.
“Cháu ơi!”- Ông thò tay qua cái cổng sắt thưa thớt của trường, đôi tay gầy gò đầy nếp nhăn vẫy thằng nhỏ lại.
Nó giật mình nghĩ thầm “chuyện gì vậy ta, mình có quen biết ông ta đâu, chắc là bảo mua vé số đây, cũng trông trúng lắm chứ mà mình có tiền đâu mà mua, ông này kêu lầm người rồi”. Nhưng vì tò mò, nó vẫn lại.
“Ông cho nè, lấy mà mua kem ăn với bạn” đôi mắt ông hiền hậu nhìn nó, dúi vài tay nó tờ tiền 2000 đồng đã cũ mèm.
Nó ngạc nhiên nhìn ông lão, suy nghĩ mơ hồ trong đầu cái gì đó rồi đột nhiên giật tay lại: “Dạ không!”
Ông lão lại dúi mạnh vào tay nó lần nữa: “Do lúc nào ra chơi cũng thấy cháu ngồi đây nhìn tụi nhỏ ăn kem, chắc cháu cũng muốn ăn lắm, nên cháu cứ cầm lấy mà ăn”.

Trong lúc đó, nó nhó lời mẹ dặn nhiều lần ở nhà là người lạ cho gì cũng đừng nhận.
– Con cảm ơn ông, nhưng con không lấy đâu, mẹ con bảo không được nhận tiền của người lạ, mẹ mà biết được, mẹ la con chết!
– Ông cho con đó, cầm mà mua kem ăn. Ông không có ý gì đâu, con đừng sợ.
Nó rất muốn ăn kem nhưng lại không dám nhận. Nó im lặng đứng nhìn ông. Dường như ông hiểu được những gì nó nghĩ, và cũng có thể ông là một người rất tâm lý. Ông rút cánh tay gầy gò của mình lại. Nó bắt đầu cảm thấy tiêng tiếc. Nhưng nó ngạc nhiên hơn khi thấy ông lão đưa tiền cho anh bán kem.
“Giờ thì cháu ăn chứ” – Ông mỉm cười rất dịu dàng, nụ cười làm hiện rõ những nếp nhăn trên khuôn mặt heo hắt của ông.

Lúc đó nó quên mất lời mẹ dặn, nhưng cũng chắc vì còn nhỏ quá, cái sự ngây thơ của nó được thể hiện bằng hành động rụt rè cầm cây kem rồi ăn thật chậm rãi. Nó ăn chậm thật chậm, thật chậm như thể muốn tận hưởng hết tất cả mọi thứ ngon lành, mát mẻ của que kem và tận hưởng luôn cả cái cảm giác được ăn, được quan tâm khi phải chờ đợi quá lâu rồi. Cho đến khi trống trường báo hiệu hết giờ ra chơi, nó lật đật chào tạm biệt ông rồi cầm chặt cây kem chạy thẳng vào lớp. Đôi mắt ông lão long lanh nhìn nó chạy một cách hồn nhiên như thể ông vừa nhận một thứ gì quý giá từ nó.
Rồi cứ như vậy, lâu lâu ông vẫn ghé qua chơi cùng nó cũng tại gốc cây đó vào mỗi giờ ra chơi. Ông với nó thân lắm, có chuyện gì nó cũng kể ông nghe, trước giờ ông là người bạn thân đầu tiên của nó mà. Và dĩ nhiên, lâu lâu, ông cũng thường cho nó tờ 2000 để mua kem. Nhưng tờ bạc nào ông cho nó đều đã cũ lắm rồi.

Chiều hôm đó, lúc tan trường không biết có chuyện gì vui mà nó nhảy chân sáo trên đường về nhà. Nó đang nhảy thì bỗng nhìn thấy một đám đông, tò mò nên chạy lại xem. Vì nhỏ nhắn nên nó chen được vào giữa. Nó cũng thấy ông. Nhưng lần này, ông lão không cười với nó nữa, ông nằm trên đường như đang ngủ. Và mọi người xung quanh bàn tán về ông rất nhiều. Ông lão bị xe máy tông phải trong khi qua đường, và một điều đặc biệt mà giờ nó mới biết: Ông là một người ăn xin. Giờ nó cũng đã hiểu vì sao những tờ bạc ông thường cho nó lại cũ kĩ đến như vậy. Nhưng sao hôm nay nó không khóc. Đôi mắt một mí nhỏ bé chỉ ươn ướt nhưng cay xè.

Đôi mắt một mí của anh thanh niên ăn mặc lịch sự nhìn trìu mến vào nấm mộ đã cũ của một người vô danh vào một chiều Sài Gòn mát mẻ. Thắp nén nhang, anh cúi xuống đặt lên tấm mộ tờ 2000 đồng còn mới rồi bước ra về. Sau lưng anh cơn gió mùa thu thoảng qua rất nhẹ…….