Năm bố học lớp 2 có một lần bố thấy một con bướm trong nhà bếp. Đấy không phải là lần đầu bố gặp một con ong, một con bướm hay một con chuồn chuồn bay lạc vào nhà. Bố thường đơn giản là mở cửa kính để chúng dễ dàng bay ra ngoài nhưng con bướm này có màu đặc biệt mà bố chưa từng thấy bao giờ: Một con bướm lớn với những chấm tròn màu hồng nhạt. Bố đã loay hoay để bắt được nó và giữ chặt nó trong tay. Nếu là con, con sẽ làm gì với một con bướm đẹp như thế?. Còn bố, bố đã lấy cái hộp bia cũ, nhét đầy lá cây và cỏ, rồi nhốt con bướm vào đó. Chắc con cũng đoán ra phải không, rồi con bướm chết.

Phải rồi, chúng ta không thể nhốt con bướm trong cái hộp kín được, chúng cần tự do bay nhảy hít thở không khí tự do và trong lành. Bố đã vứt cái hộp vào thùng rác và chôn con bướm ngoài vườn.

Con sẽ hỏi tại sao bố kể câu chuyện này ư?. Vì con đã bao giờ biết cảm giác ngập ngừng do dự ước muốn giữ bên mình những người thân và ước muốn để cho họ được tự do. Như con bướm màu hồng kia, nếu bố thả cho nó bay đi, lẽ ra nó vẫn còn sống và vẫn đẹp như thế, nhưng nó không thuộc về bố nữa.

Bố nhớ ngày đầu tiên con tập đi xe đạp, bố đã tháo hai cái bánh xe nhỏ ở xe đạp của con ra, nhưng con cứ nằng nặc muốn bố phải giữ tay lái và yên xe suốt chặng đường. Bố nói “Bố thả ra một lát nhé!”. Còn con hét ầm lên: “Đừng, đừng, bố ơi, con sợ lắm!”. Khi con hét lên như thế bố thấy ấm lòng vì bố biết con vẫn cần bố, cần vòng tay ấp ủ chở che của bố.

Một ngày nào đó con sẽ lớn lên, trở thành một luật sư, một bác sĩ… ai mà biết được, và hi vọng đến lúc ấy, con vẫn cần bố như bây giờ. Bố miên man nghĩ như thế khi lúi cúi chạy theo con, giữ chiếc xe đạp nhỏ, cảm thấy mùi hoi hoi của trẻ con, cảm thấy tóc của con hất nhẹ vào má bố.

Những ngày đông mưa rét, bố cất xe đạp của con đi. Đợi đến mùa xuân trời ấm áp, bố lại lấy xe xuống giúp con trèo lên xe. Bố đẩy xe cho con “Thả ra bố ơi!”. Con reo lên và hơi lạng qua lạng lại một chút trước khi có thể chạy thẳng được. Con cười hớn hở khi xe đạp chạy xa dần trên con đường trải nhựa, trong khi bố đứng sững lại nhìn theo con mãi.

Anhxtanh đã nói về thời gian, về tốc độ ánh sáng, về chuyện các vật thể sát lại gần nhau và rời xa nhau. Còn bố, lúc đó muốn chạy theo đuổi kịp con, giữ yên xe và tay lái, và cảm thấy tóc con chạm vào má, cảm thấy hơi thở của con phả nhẹ lên mặt…

Nhưng bố vẫn gọi theo con “Đạp mạnh lên con, giữ chắc tay lái”. Rồi bố vỗ tay thật to để nói với con rằng con lái xe đạp rất tuyệt.

Bố sẽ không tìm cách giữ lại con bướm hồng, bố sẽ không giữ chặt con bên mình. Cho dù bố mong muốn biết bao rằng con sẽ mãi mãi là con bé con loạng choạng trên cái xe đạp, má đỏ hồng và kêu lên: “Đừng thả ra bố ơi!” Nhưng rồi cũng có một ngày bố phải thả tay để con tự đạp xe một mình.

Đến một ngày con phải tự cất cánh, tự xoay xở một mình miễn là bố để cho con được tự do.

Để cho con là một cánh bướm hồng bay mãi trên trời xanh thăm thẳm….

***

Giờ trả bài tập làm văn là giờ sôi động nhất vì thầy giáo thường đọc cho cả lớp nghe hai bài, bài đươc điểm cao nhất và bài có điểm thấp nhất.

Tất nhiên, bài cao điểm được nghe những tràng pháo tay và bài có điểm thấp là những trận cười, chưa kể sau đó còn hình thành nên nhiều giai thoại từ những câu mà thầy nhận xét là ” què cụt, thiếu sức thuyết phục…“. Và giai thoại này đôi khi còn lan truyền ra các lớp khác mà tác giả của nó chỉ còn cách là lấy hai tay che mặt lại.

Vào giờ này cả lớp đứa nào cũng hồi hộp khi xấp bài trên tay thầy đã vơi nhiều rồi mà bài của mình vẫn chưa thấy đâu.

Hôm nay, như thường lệ, thầy mở cặp lấy xấp bài ra là cả lớp nhấp nhổm. Với đề ra là ” Hãy kể lại một kỉ niệm sâu sắc của em”, thầy đã nói rằng lớp có bốn mươi học sinh thì trắc sẽ có bốn mươi kỉ niệm khác nhau, không như khi chứng minh trích đoạn nào đó bị thầy chê là đơn điệu chúng tôi thường chống chế ” Thầy ơi, học cùng nhau thì làm sao mà dẫn chứng không trùng lặp được “.

Điều khác thường là thầy đưa xấp bài cho lớp trưởng, chỉ giữ lại một bài. Chỉ một ! Đừa nào cũng nhón người nghểnh cổ cho cao lên một chút để cố nhìn cho ra tên của ai và được mấy điểm nhưng không được. Bài hay nhất ? Dở nhất?

Giỏi văn nhất lớp là Tuyết Anh. Nhưng rồi dự đoán của chúng tôi tiêu tan khi Tuyết Anh với tay nhận bài từ lớp trưởng. Vậy là thầy dữ lại bài dở nhất rồi ! Cả lớp chuyển ánh mắt nhìn về phía Long với tiếng cười khúc khích. Nhưng rồi Long cũng nhận được bài của mình.

Vậy thì của ai? Hay? Dở? Làm sao biết trước được bài sẽ đọc lên hôm nay là của ai? Trời, môn Văn… Có khi bài trước mới được sáu điểm với lời phê “Lối hành văn trong sáng, nên đọc nhiều để dẫn chứng phong phú hơn” thì bài sau nhận được ngay điểm bốn với lời phê “Quá lan man dông dài”! Điểm bày môn văn của thầy là một ước mơ xa! Ngay cả Tuyết Anh cũng nói vậy.

Chúng tôi nhìn theo tay của lớp trưởng cho đến khi bài cuối cùng được phát ra. Chỉ mình Tùng là chưa có. Không hẹn mà cả lớp đều ngạc nhiên nhìn về phía Tùng, tác giả của bài văn trên tay thầy.

Tránh cái nhìn của cả lớp, Tùng ngoảnh ra cửa sổ. Không thấy mặt Tùng nhưng có thể thấy rõ hai vàng tay và cổ của Tùng đỏ ửng.

Tùng là học sinh trường huyện mới chuyển về lớp tôi được một tháng nay. Không có gì nổi trội, nơi Tùng cái gì cũng bình thường và chưa có gì tỏ vẻ ra là đặc biệt về môn Văn cả. Vậy mà điểm tám. Phải, điểm tám ! Chúng tôi nhìn rõ số tám đỏ chót trong ô điểm khi thầy đưa tay sửa lại cặp kính trên sống mũi, cử chỉ quen thuộc mỗi khi thầy xúc động. Giọng thày trầm trầm:

“Kỉ niệm sâu sắc nhất của em là khi nhận được thư của ba em. Nhà em nghèo lắm nhưng ba má em cho ra ngoài phố học để sau này em có thể làm điều gì đó tốt đẹp hơn. Cho em ra phố, ngoài việc phải kiếm việc làm thêm để có tiền trang trải chuyện học hành của em, ba em còn phải làm những việc mà khi ở nhà em có thể đỡ đần cho gia đình. Chưa bao giờ ba má viết gì cho em cả. Hồi em còn ở nhà, mỗi khi cần thư về quê đều do tay em viết…”

Thầy ngừng đọc nhìn cả lớp:

– Các em, thầy sẽ chép lại nguyên văn lá thư của ba bạn Tùng lên bảng cho chúng ta cùng đọc.

Một chuyện lạ! Tất cả chúng tôi hồi hộp tò mò đọc từng chữ hiện ra dưới tay thầy:

“Con iu thươn của ba. Chìu hôm qua ba kiu người báng con heo để có tiềng gưởi cho con con nhớ nhà khôn ? Cả nhà nhớ con nhìu lắm cố họch nge con chừn nào mùa màn song ba má xẻ ra thăm con”

Lá thứ vỏn vẹn 45 chữ.

Khi thày quay lại thì Tùng đã úp mặt xuống bàn, hai vai run run. Mắt thầy cũng đỏ hoe.

Cả lớp im phăng phắc trước lá thư đầy lỗi chính tả trên bảng, lá thư yêu thương và gửi gắm của một người cha vôn chỉ quen với cày cuốc lần đầu tiên cầm bút viết thư cho con.